<!DOCTYPE html SYSTEM "about:legacy-compat">
<html lang="tr"><head><META http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8">
<meta content="width=device-width, initial-scale=1" name="viewport">
<!--
        XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
              This file is generated from xml source: DO NOT EDIT
        XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
      -->
<title>SuEXEC Desteği - Apache HTTP Sunucusu S&uuml;r&uuml;m 2.4</title>
<link href="./style/css/manual.css" rel="stylesheet" media="all" type="text/css" title="Main stylesheet">
<link href="./style/css/manual-loose-100pc.css" rel="alternate stylesheet" media="all" type="text/css" title="No Sidebar - Default font size">
<link href="./style/css/manual-print.css" rel="stylesheet" media="print" type="text/css"><link rel="stylesheet" type="text/css" href="./style/css/prettify.css">
<script src="./style/scripts/prettify.min.js">
</script>

<link href="./images/favicon.png" rel="shortcut icon"></head>
<body id="manual-page"><div id="page-header">
<p class="menu"><a href="./mod/">Mod&uuml;ller</a> | <a href="./mod/quickreference.html">Y&ouml;nergeler</a> | <a href="https://cwiki.apache.org/confluence/display/httpd/FAQ">SSS</a> | <a href="./glossary.html">Terimler</a> | <a href="./sitemap.html">Site Haritası</a> | <a href="https://bz.apache.org/bugzilla/enter_bug.cgi?product=Apache%20httpd-2">Hata bildir</a></p>
<p class="apache">Apache HTTP Sunucusu S&uuml;r&uuml;m 2.4</p>
<img alt="" src="./images/feather.png"></div>
<div class="up"><a href="./"><img title="<-" alt="<-" src="./images/left.gif"></a></div>
<div id="path">
<a href="https://www.apache.org/">Apache</a> &gt; <a href="https://httpd.apache.org/">HTTP Sunucusu</a> &gt; <a href="https://httpd.apache.org/docs/">Belgeleme</a> &gt; <a href="./">S&uuml;r&uuml;m 2.4</a></div><div id="page-content"><div id="preamble"><h1>SuEXEC Desteği</h1>
<button aria-label="Toggle language list" class="lang-toggle"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" stroke-width="2" stroke="currentColor" fill="none" viewBox="0 0 24 24" height="16" width="16"><circle r="10" cy="12" cx="12"/><line y2="12" x2="22" y1="12" x1="2"/><path d="M12 2a15.3 15.3 0 0 1 4 10 15.3 15.3 0 0 1-4 10 15.3 15.3 0 0 1-4-10 15.3 15.3 0 0 1 4-10z"/></svg></button>
<div class="toplang">
<p><span>Mevcut Diller: </span><a href="./en/suexec.html" hreflang="en" rel="alternate" title="English">&nbsp;en&nbsp;</a> |
<a href="./fr/suexec.html" hreflang="fr" rel="alternate" title="Fran&ccedil;ais">&nbsp;fr&nbsp;</a> |
<a href="./ja/suexec.html" hreflang="ja" rel="alternate" title="Japanese">&nbsp;ja&nbsp;</a> |
<a href="./ko/suexec.html" hreflang="ko" rel="alternate" title="Korean">&nbsp;ko&nbsp;</a> |
<a href="./tr/suexec.html" title="T&uuml;rk&ccedil;e">&nbsp;tr&nbsp;</a></p>
</div>
<div class="outofdate">Bu &ccedil;eviri g&uuml;ncel olmayabilir. Son değişiklikler i&ccedil;in İngilizce s&uuml;r&uuml;m ge&ccedil;erlidir.</div>

    <p><strong>SuEXEC</strong> &ouml;zelliği, Apache HTTP Sunucusu kullanıcılarına
      <strong>CGI</strong> ve <strong>SSI</strong> programlarını sunucunun
      aidiyetinde &ccedil;alıştığı kullanıcıdan farklı bir kullanıcının aidiyetinde
      &ccedil;alıştırma olanağı verir. Normalde, <strong>CGI</strong> ve
      <strong>SSI</strong> programlarını &ccedil;alıştıranla sunucuyu &ccedil;alıştıran
      aynı kullanıcıdır.</p>

    <p>Gerektiği gibi kullanıldığında bu &ouml;zellik, kullanıcılara
      <strong>CGI</strong> ve <strong>SSI</strong> programlarını &ccedil;alıştırma
      ve geliştirmeye izin vermekle ortaya &ccedil;ıkan g&uuml;venlik risklerini azaltır.
      Bununla birlikte, <strong>suEXEC</strong> gerektiği gibi
      yapılandırılmadığı takdirde bazı sorunlara yol a&ccedil;abilir ve bilgisayar
      g&uuml;venliğinizde yeni delikler ortaya &ccedil;ıkmasına sebep olabilir.
      G&uuml;venlikle ilgili mevcut sorunlarla başa &ccedil;ıkmada ve <em>setuid
      root</em> programları y&ouml;netmekte bilgi ve deneyim sahibi değilseniz
      <strong>suEXEC</strong> kullanmayı kesinlikle d&uuml;ş&uuml;nmemenizi
      &ouml;neririz.</p>
  </div>
<div id="quickview"><ul id="toc"><li><img alt="" src="./images/down.gif"> <a href="#before">Başlamadan &ouml;nce</a></li>
<li><img alt="" src="./images/down.gif"> <a href="#model">SuEXEC G&uuml;venlik Modeli</a></li>
<li><img alt="" src="./images/down.gif"> <a href="#install">suEXEC'in Yapılandırılması ve Kurulumu</a></li>
<li><img alt="" src="./images/down.gif"> <a href="#enable">suEXEC'in etkin kılınması ve iptal edilmesi</a></li>
<li><img alt="" src="./images/down.gif"> <a href="#usage">SuEXEC'in kullanımı</a></li>
<li><img alt="" src="./images/down.gif"> <a href="#debug">SuEXEC ve hata ayıklama</a></li>
<li><img alt="" src="./images/down.gif"> <a href="#jabberwock">Uyarılar ve &Ouml;rnekler</a></li>
</ul></div>
<div class="top"><a href="#page-header"><img alt="top" src="./images/up.gif"></a></div>
<div class="section">
<h2 id="before">Başlamadan &ouml;nce <a title="Permanent link" href="#before" class="permalink">&para;</a></h2>

    <p>Belgeye balıklama dalmadan &ouml;nce, suexec'i kullanacağınız ortam ve
      kendiniz hakkında yapılmış &ccedil;eşitli kabuller hakkında bilgi sahibi
      olmalısınız.</p>

    <p>&Ouml;ncelikle, &uuml;zerinde <strong>setuid</strong> va <strong>setgid</strong>
      işlemlerinin yapılabildiği Unix t&uuml;revi bir işletim sistemi
      kullandığınızı varsayıyoruz. T&uuml;m komut &ouml;rnekleri buna dayanarak
      verilmiştir. Bu desteğe sahip başka platformlar varsa onlardaki
      yapılandırma burada anlattığımız yapılandırmadan farklı olabilir.</p>

    <p>İkinci olarak, bilgisayarınızın g&uuml;venliği ve y&ouml;netimi ile ilgili bazı
      temel kavramları bildiğinizi kabul ediyoruz. Buna
      <strong>setuid/setgid</strong> işlemlerinin sisteminiz ve g&uuml;venlik
      seviyesi &uuml;zerindeki etkilerini bilmek dahildir.</p>

    <p>&Uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; olarak, <strong>suEXEC</strong> kodunun
      <strong>değiştirilmemiş</strong> bir s&uuml;r&uuml;m&uuml;n&uuml; kullandığınızı
      varsayıyoruz. T&uuml;m suEXEC kodu, geliştiricilerin yanında sayısız beta
      kullanıcısı tarafından dikkatle incelenmiş ve denenmiştir. Kodların hem
      basit hem de sağlam bir şekilde g&uuml;venli olması i&ccedil;in gerekli t&uuml;m
      &ouml;nlemler alınmıştır. Bu kodun değiştirilmesi beklenmedik sorunlara ve
      yeni g&uuml;venlik risklerine yol a&ccedil;abilir. &Ouml;zellikle g&uuml;venlikle ilgili
      programlarda deneyimli değilseniz suEXEC kodunda kesinlikle bir
      değişiklik yapmamalısınız. Değişiklik yaparsanız kodlarınızı g&ouml;zden
      ge&ccedil;irmek ve tartışmak &uuml;zere Apache HTTP Sunucusu geliştirme ekibi ile
      paylaşmanızı &ouml;neririz.</p>

    <p>D&ouml;rd&uuml;nc&uuml; ve son olarak, Apache HTTP Sunucusu geliştirme ekibinin
      suEXEC'i &ouml;ntanımlı httpd kurulumunun bir par&ccedil;ası yapmama kararından
      bahsetmek gerekir. Bunun sonucu olarak, suEXEC yapılandırması sistem
      y&ouml;neticisinin ayrıntılı bir incelemesini gerektirir. Gerekli incelemeden
      sonra y&ouml;netici tarafından suEXEC yapılandırma se&ccedil;eneklerine karar
      verilip, normal yollardan sisteme kurulumu yapılır. Bu se&ccedil;eneklerin
      belirlenmesi, suEXEC işlevselliğinin kullanımı sırasında sistem
      g&uuml;venliğini gerektiği gibi sağlamak i&ccedil;in y&ouml;netici tarafından dikkatle
      saptanmayı gerektirir. Bu s&uuml;recin ayrıntılarının y&ouml;neticiye bırakılma
      sebebi, suEXEC kurulumunu, suEXEC'i dikkatle kullanacak yeterliliğe sahip
      olanlarla sınırlama  beklentimizdir.</p>

    <p>Hala bizimle misiniz? Evet mi? Pekala, o halde devam!</p>
</div><div class="top"><a href="#page-header"><img alt="top" src="./images/up.gif"></a></div>
<div class="section">
<h2 id="model">SuEXEC G&uuml;venlik Modeli <a title="Permanent link" href="#model" class="permalink">&para;</a></h2>

    <p>SuEXEC yapılandırması ve kurulumuna girişmeden &ouml;nce biraz da
      ger&ccedil;ekleşmesini istediğiniz g&uuml;venlik modelinin ayrıntıları &uuml;zerinde
      duralım. B&ouml;ylece, suEXEC'in i&ccedil;inde olup bitenleri ve sisteminizin
      g&uuml;venliği i&ccedil;in alınacak &ouml;nlemleri daha iyi anlayabilirsiniz.</p>

    <p><strong>suEXEC</strong> işlevselliği, Apache HTTP Sunucusu tarafından
      gerektiği takdirde artalanda &ccedil;alıştırılan bir setuid programa dayanır.
      Bu program, bir CGI veya SSI betiğine bir HTTP isteği yapıldığı zaman,
      bu betiği, y&ouml;neticinin ana sunucunun aidiyetinde &ccedil;alıştığı kullanıcıdan
      farklı olarak se&ccedil;tiği bir kullanıcının aidiyetinde &ccedil;alıştırmak i&ccedil;in
      &ccedil;ağrılır. B&ouml;yle bir istek geldiğinde, Apache httpd artalandaki setuid
      programına, HTTP isteği yapılan programın ismiyle beraber aidiyetinde
      &ccedil;alışacağı kullanıcı ve grup kimliklerini de aktarır.</p>

    <p>Artalanda &ccedil;alıştırılan setuid program başarıyı ve başarısızlığı
      aşağıdaki s&uuml;reci izleyerek saptar. Bunlardan herhangi biri başarısız
      olursa program başarısızlık durumunu g&uuml;nl&uuml;ğe kaydeder ve bir hata
      vererek &ccedil;ıkar. Aksi takdirde &ccedil;alışmaya devam eder.</p>

    <ol>
      <li>
        <strong>Setuid programı &ccedil;alıştıran kullanıcı sistemin ge&ccedil;erli
        kullanıcılarından biri mi?</strong>

        <p class="indent">Bu, setuid programı &ccedil;alıştıran kullanıcının
        sistemin ger&ccedil;ek bir kullanıcısı olduğunudan emin olunmasını sağlar.
        </p>
     </li>

     <li>
        <strong>Setuid program yeterli sayıda arg&uuml;manla &ccedil;ağrılmış mı?
        </strong>

        <p class="indent">Apache HTTP Sunucusunun artalanda &ccedil;ağırdığı
          setuid program ancak yeterli sayıda arg&uuml;man sağlandığı takdirde
          &ccedil;alışacaktır. Arg&uuml;manların sayısını ve sırasını Apache HTTP sunucusu
          bilir. Eğer setuid program yeterli sayıda arg&uuml;manla &ccedil;ağrılmamışsa
          ya kendisinde bir değişiklik yapılmıştır ya da kurulu Apache httpd
          &ccedil;alıştırılabilirinin suEXEC ile ilgili kısmında yanlış giden bir
          şeyler vardır.</p>
      </li>

      <li>
        <strong>Bu ge&ccedil;erli kullanıcının bu setuid programı &ccedil;alıştırma
          yetkisi var mı?</strong>

        <p class="indent">Sadece tek bir kullanıcı (Apache'nin aidiyetinde
          &ccedil;alıştığı kullanıcı) bu programı &ccedil;alıştırmaya yetkilidir.</p>
      </li>

      <li>
        <strong>Hedef CGI veya SSI programı hiyerarşik olarak g&uuml;venliği
          bozacak bir dosya yolu &uuml;zerinde mi?</strong>

        <p class="indent">Hedef CGI veya SSI programının dosya yolu '/' veya
          '..' ile başlıyor  mu? Buna izin verilmez. Hedef CGI veya SSI
          programı suEXEC'in belge k&ouml;k dizininde yer almalıdır (aşağıda
          <code>--with-suexec-docroot=<em>DİZİN</em></code> se&ccedil;eneğine
          bakınız).</p>
      </li>

      <li>
        <strong>Hedef kullanıcı ismi ge&ccedil;erli mi?</strong>

        <p class="indent">Hedef kullanıcı mevcut mu?</p>
      </li>

      <li>
        <strong>Hedef grup ismi ge&ccedil;erli mi?</strong>

        <p class="indent">Hedef grup mevcut mu?</p>
      </li>

      <li>
        <strong>Hedef kullanıcı <code>root</code> değil, değil mi?</strong>

        <p class="indent">Mevcut durumda, <code>root</code> kullanıcısının
          CGI/SSI programlarını &ccedil;alıştırmasına izin verilmemektedir.</p>
      </li>

      <li>
        <strong>Hedef kullanıcı kimliği asgari kullanıcı numarasından
          <em>B&Uuml;Y&Uuml;K</em> m&uuml;?</strong>

        <p class="indent">Asgari kullanıcı numarası yapılandırma sırasında
          belirtilir. B&ouml;ylece CGI/SSI programlarını &ccedil;alıştırmasına izin
          verilecek olası en d&uuml;ş&uuml;k kullanıcı numarasını belirlemeniz m&uuml;mk&uuml;n
          kılınmıştır. Bu bazı "sistem" hesaplarını devreden &ccedil;ıkarmak i&ccedil;in
          yararlıdır.</p>
      </li>

      <li>
        <strong>Hedef grup <code>root</code>  değil, değil mi?</strong>

        <p class="indent"><code>root</code> grubunun CGI/SSI
          programlarını &ccedil;alıştırmasına izin verilmemektedir.</p>
      </li>

      <li>
        <strong>Hedef grup numarası asgari grup numarasından
          <em>B&Uuml;Y&Uuml;K</em> m&uuml;?</strong>

        <p class="indent">Asgari grup numarası yapılandırma sırasında
          belirtilir. B&ouml;ylece CGI/SSI programlarını &ccedil;alıştırmasına izin
          verilecek olası en d&uuml;ş&uuml;k grup numarasını belirlemeniz m&uuml;mk&uuml;n
          kılınmıştır. Bu bazı "sistem" hesaplarını devreden &ccedil;ıkarmak i&ccedil;in
          yararlıdır.</p>
      </li>

      <li>
        <strong>Apache'nin artalanda &ccedil;ağırdığı setuid program hedef
          kullanıcı ve grubun aidiyetine ge&ccedil;ebildi mi?</strong>

        <p class="indent">Bu noktadan itibaren program setuid ve setgid
          &ccedil;ağrıları &uuml;zerinden hedef kullanıcı ve grubun aidiyetine ge&ccedil;er.
          Erişim grubu listesi de ayrıca kullanıcının &uuml;yesi olduğu t&uuml;m
          gruplara genişletilir.</p>
      </li>

      <li>
        <strong>Hedef CGI/SSI programının bulunduğu dizine ge&ccedil;ebildik mi?
        </strong>

        <p class="indent">Dizin mevcut değilse dosyaları da i&ccedil;eremez. Hedef
          dizine ge&ccedil;emiyorsak bu, dizin mevcut olmadığından olabilir.</p>
      </li>

      <li>
        <strong>Hedef dizin Apache i&ccedil;in izin verilen yerlerden biri mi?
        </strong>

        <p class="indent">İstek sunucunun normal bir b&ouml;l&uuml;m&uuml; i&ccedil;in yapılmış
          olsa da istenen dizin acaba suEXEC'in belge k&ouml;k dizini altında mı?
          Yani, istenen dizin, suEXEC'in aidiyetinde &ccedil;alıştığı kullanıcının
          ev dizini altında bulunan, <code class="directive"><a href="./mod/mod_userdir.html#userdir">UserDir</a></code> ile belirtilen dizinin altında mı? (<a href="#install">suEXEC'in yapılandırma se&ccedil;eneklerine</a>
          bakınız).</p>
      </li>

      <li>
        <strong>Hedef dizin başkaları tarafından yazılabilen bir dizin değil,
          değil mi?</strong>

        <p class="indent">Başkaları da yazabilsin diye bir dizin a&ccedil;mıyoruz;
          dizin i&ccedil;eriğini sadece sahibi değiştirebilmelidir.</p>
      </li>

      <li>
        <strong>Hedef CGI/SSI programı mevcut mu?</strong>

        <p class="indent">Mevcut değilse &ccedil;alıştırılamaz.</p>
      </li>

      <li>
        <strong>Hedef CGI/SSI program dosyasına başkaları tarafından
          yazılamıyor, değil mi?</strong>

        <p class="indent">Hedef CGI/SSI programının dosyasına sahibinden
          başka kimsenin bir şeyler yazmasını istemeyiz.</p>
      </li>

      <li>
        <strong>Hedef CGI/SSI program setuid veya setgid <em>değil</em>,
          değil mi?</strong>

        <p class="indent">UID/GID'i tekrar değiştirecek programlar
          &ccedil;alıştırmayı istemeyiz.</p>
      </li>

      <li>
        <strong>Hedef kullanıcı/grup, programın kullanıcı/grubu ile aynı mı?
        </strong>

        <p class="indent">Hedef kullanıcı dosyanın sahibi mi?</p>
      </li>

      <li>
        <strong>İşlemlerin g&uuml;venle yapılabilmesi i&ccedil;in s&uuml;re&ccedil; ortamını
          başarıyla temizleyebildik mi?</strong>

        <p class="indent">suEXEC, s&uuml;recin &ccedil;alışacağı ortama g&uuml;venli bir
          program &ccedil;alıştırma yolu sağlamaktan başka, yapılandırma sırasında
          oluşturulan g&uuml;venli ortam değişkenleri listesinde isimleri bulunan
          ortam değişkenlerinden başkasını aktarmayacaktır.</p>
      </li>

      <li>
        <strong>Hedef CGI/SSI programı haline gelip &ccedil;alışabildik mi?</strong>

        <p class="indent">Burası suEXEC'in bitip CGI/SSI programının
          başladığı yerdir.</p>
      </li>
    </ol>

    <p>Bu s&uuml;re&ccedil; suEXEC g&uuml;venlik modelinin standart işlemlerini oluşturur.
      Biraz zorlayıcı ve CGI/SSI tasarımına yeni kurallar ve sınırlamalar
      getiriyor olsa da d&uuml;ş&uuml;n&uuml;len g&uuml;venliği adım adım sağlayacak şekilde
      tasarlanmıştır.</p>

    <p>D&uuml;zg&uuml;n bir suEXEC yapılandırmasının hangi g&uuml;venlik risklerinden
      kurtulmayı sağladığı ve bu g&uuml;venlik modelinin sunucu yapılandırmasıyla
      ilgili sorumluluklarınızı nasıl sınırlayabildiği hakkında daha
      ayrıntılı bilgi edinmek i&ccedil;in bu belgenin <a href="#jabberwock">"Uyarılar ve &Ouml;rnekler"</a> b&ouml;l&uuml;m&uuml;ne bakınız.</p>
</div><div class="top"><a href="#page-header"><img alt="top" src="./images/up.gif"></a></div>
<div class="section">
<h2 id="install">suEXEC'in Yapılandırılması ve Kurulumu <a title="Permanent link" href="#install" class="permalink">&para;</a></h2>

    <p>Eğlence başlıyor.</p>

    <p><strong>suEXEC yapılandırma se&ccedil;enekleri</strong><br>
    </p>

    <dl>
      <dt><code>--enable-suexec</code></dt>

      <dd>Bu se&ccedil;enek, hi&ccedil;bir zaman &ouml;ntanımlı olarak kurulmayan ve
        etkinleştirilmeyen suEXEC &ouml;zelliğini etkin kılar. suEXEC &ouml;zelliğini
        kullanma isteğinizi Apache'nin kabul edebilmesi i&ccedil;in
        <code>--enable-suexec</code> se&ccedil;eneğinin yanında en azından bir tane
        de <code>--with-suexec-xxxxx</code> se&ccedil;eneği belirtilmiş
        olmalıdır.</dd>

      <dt><code>--with-suexec-bin=<em>YOL</em></code></dt>

      <dd>G&uuml;venlik sebebiyle <code>suexec</code> &ccedil;alıştırılabilirinin
        bulunduğu yer sunucu koduna yazılır. Bu se&ccedil;enekle &ouml;ntanımlı yol
        değiştirilmiş olur. &Ouml;rnek:<br>
        <code>--with-suexec-bin=/usr/sbin/suexec</code></dd>

      <dt><code>--with-suexec-caller=<em>KULLANICI</em></code></dt>

      <dd>Normalde httpd'nin aidiyetinde &ccedil;alıştığı <a href="mod/mpm_common.html#user">kullanıcı</a>dır. Bu, suEXEC
        &ccedil;alıştırıcısını &ccedil;alıştırmasına izin verilen tek kullanıcıdır.</dd>

      <dt><code>--with-suexec-userdir=<em>DİZİN</em></code></dt>

      <dd><p>Kullanıcıların ev dizinleri altında suEXEC'in erişmesine izin
        verilen alt dizinin yerini tanımlar. Bu dizin altında suEXEC
        kullanıcısı tarafından &ccedil;alıştırılacak t&uuml;m programlar "g&uuml;venilir"
        olmalıdır. Eğer "basit" bir <code class="directive"><a href="./mod/mod_userdir.html#userdir">UserDir</a></code> y&ouml;nergesi kullanıyorsanız ( i&ccedil;inde "*"
        bulunmayan), bunun aynı dizin olması gerekir. Eğer burada belirtilen
        dizin, <code>passwd</code> dosyasında kullanıcı i&ccedil;in belirtilmiş
        dizinin altında <code class="directive"><a href="./mod/mod_userdir.html#userdir">UserDir</a></code>
        y&ouml;nergesinde belirtilen dizin olmadığı takdirde suEXEC işini
        gerektiği gibi yapmayacaktır. &Ouml;ntanımlı değer
        <code>public_html</code>'dir.</p>

      <p>Eğer, sanal konaklarınızın herbiri farklı <code class="directive"><a href="./mod/mod_userdir.html#userdir">UserDir</a></code> y&ouml;nergeleri i&ccedil;eriyorsa
        burada belirtilecek dizinin &uuml;st dizininin hepsinde aynı olması
        gerekir. <strong>Aksi takdirde, "~<em><code>kullanıcı</code></em>"
        istekleri d&uuml;zg&uuml;n &ccedil;alışmayacaktır.</strong></p></dd>

      <dt><code>--with-suexec-docroot=<em>DİZİN</em></code></dt>

      <dd>httpd i&ccedil;in belge k&ouml;k dizinini belirler. Bu, (<code class="directive"><a href="./mod/mod_userdir.html#userdir">UserDir</a></code>'lardan başka) suEXEC i&ccedil;in
        kullanılacak tek hiyerarşi olacaktır. &Ouml;ntanımlı dizin sonuna
        "<code>/htdocs</code>" eklenmiş <code>--datadir</code> dizinidir.
        Yani, se&ccedil;eneği "<code>--datadir=/home/apache</code>" olarak
        belirtmişseniz suEXEC &ccedil;alıştırıcısı i&ccedil;in belge k&ouml;k dizini
        "<code>/home/apache/htdocs</code>" olur.</dd>

      <dt><code>--with-suexec-uidmin=<em>UID</em></code></dt>

      <dd>suEXEC kullanıcısının kullanıcı kimliği olarak izin verilen en
        d&uuml;ş&uuml;k değeri belirler. &Ccedil;oğu sistemde bu ya 500'd&uuml;r ya da 100; 100
        &ouml;ntanımlıdır.</dd>

      <dt><code>--with-suexec-gidmin=<em>GID</em></code></dt>

      <dd>suEXEC kullanıcısının grup kimliği olarak izin verilen en d&uuml;ş&uuml;k
        değeri belirler. &Ccedil;oğu sistemde bu 100 olup, se&ccedil;eneğin de &ouml;ntanımlı
        değeridir.</dd>

      <dt><code>--with-suexec-logfile=<em>DOSYA</em></code></dt>

      <dd>suEXEC hareketlerinin ve hatalarının kaydedileceği g&uuml;nl&uuml;k
        dosyasının adını belirler (denetim ve hata ayıklama i&ccedil;in
        kullanışlıdır). &Ouml;ntanımlı g&uuml;nl&uuml;k dosyası ismi
        "<code>suexec_log</code>" olup yeri (<code>--logfiledir</code>
        se&ccedil;eneği ile belirtilen) g&uuml;nl&uuml;k dosyaları dizinidir.</dd>

      <dt><code>--with-suexec-safepath=<em>YOL</em></code></dt>

      <dd>CGI &ccedil;alıştırılabilirlerine aktarılacak g&uuml;venilir <code>PATH</code>
        ortam değişkeninin değerini tanımlar.
        "<code>/usr/local/bin:/usr/bin:/bin</code>" &ouml;ntanımlıdır.</dd>
    </dl>

    <h3>SuEXEC &ccedil;alıştırıcısının derlenmesi ve kurulumu</h3>
      

      <p>SuEXEC &ouml;zelliğini <code>--enable-suexec</code> se&ccedil;eneği ile
        etkinleştirdiyseniz <code>make</code> komutunu verdiğinizde httpd
        ile birlikte <code>suexec</code> &ccedil;alıştırılabilir dosyası da
        derlenecektir.</p>

      <p>T&uuml;m bileşenler derlendikten sonra <code>make install</code> komutunu
        vererek kurulumu tamamlayabilirsiniz. <code>suexec</code>
        &ccedil;alıştırılabilir dosyası <code>--sbindir</code> se&ccedil;eneği ile
        tanımlanan dizine kurulacaktır; &ouml;ntanımlı yeri
        <code>/usr/local/apache2/bin/</code> dizinidir.</p>

      <p>Kurulum adımında <strong><em>root yetkisine</em></strong> sahip
        olmanız gerektiğini unutmayın. &Ccedil;alıştırıcıya kullanıcı kimliğinin
        atanabilmesi ve dosyanın sahibi olan kullanıcı kimliği ile
        &ccedil;alıştırılabilmesini m&uuml;mk&uuml;n kılan bitinin etkin kılınabilmesi i&ccedil;in
        kurulumun <code><em>root</em></code> tarafından yapılması
        &ouml;nemlidir.</p>
    

    <h3>Paranoyak yetkilendirme</h3>
      

      <p>SuEXEC &ccedil;alıştırıcısı kendini &ccedil;alıştıran kullanıcının
        <code class="program"><a href="./programs/configure.html">configure</a></code> betiğine
        <code>--with-suexec-caller</code> se&ccedil;eneği ile belirtilen kullanıcı
        olup olmadığına bakacaksa da, bu sınamanın da bir sistem veya
        k&uuml;t&uuml;phane &ccedil;ağrısı ile istismar edilmiş olma ihtimali g&ouml;zardı
        edilmemelidir. Bunun meydana gelmesini &ouml;nlemek i&ccedil;in ve genelde
        yapıldığı gibi dosyanın izinlerini suEXEC &ccedil;alıştırıcısı sadece
        httpd'nin aidiyetinde &ccedil;alıştığı grup tarafından &ccedil;alıştırılacak
        şekilde ayarlayınız.</p>

      <p>&Ouml;rneğin, sunucunuz ş&ouml;yle yapılandırılmışsa:</p>

      <pre class="prettyprint lang-config">User www
Group webgroup</pre>


      <p>Ve <code class="program"><a href="./programs/suexec.html">suexec</a></code> &ccedil;alıştırılabilir de
        <code>/usr/local/apache2/bin/</code> dizinine kurulmuşsa şu komutları
        vermelisiniz:</p>

      <div class="example"><p><code>
          chgrp apache-grup /usr/local/apache2/bin/suexec<br>
          chmod 4750 /usr/local/apache2/bin/suexec<br>
      </code></p></div>

      <p>B&ouml;ylece suEXEC &ccedil;alıştırıcısını httpd'yi &ccedil;alıştıran grubun
        &uuml;yelerinden başkasının &ccedil;alıştıramayacağından emin olabilirsiniz.</p>
    
</div><div class="top"><a href="#page-header"><img alt="top" src="./images/up.gif"></a></div>
<div class="section">
<h2 id="enable">suEXEC'in etkin kılınması ve iptal edilmesi <a title="Permanent link" href="#enable" class="permalink">&para;</a></h2>
    

    <p>httpd başlatıldığı sırada <code class="program"><a href="./programs/suexec.html">suexec</a></code> &ccedil;alıştırıcısı i&ccedil;in
      <code>--sbindir</code> se&ccedil;eneği ile tanımlanan dizine bakar (se&ccedil;eneğin
      &ouml;ntanımlı değeri <code>/usr/local/apache/sbin/suexec</code>'tir). httpd
      d&uuml;zg&uuml;n yapılandırılmış bir suEXEC &ccedil;alıştırıcısı bulduğu takdirde hata
      g&uuml;nl&uuml;ğ&uuml;ne ş&ouml;yle bir ileti yazacaktır:</p>

<div class="example"><p><code>
    [notice] suEXEC mechanism enabled (wrapper: <var>/dosya/yolu/suexec</var>)
</code></p></div>

    <p>Sunucu başlatıldığında bu ileti yazılmazsa sunucu ya &ccedil;alıştırıcı
      programı umduğu yerde bulamamıştır ya da dosyanın <em>setuid</em> biti
      <em>root</em> tarafından etkin kılınmamıştır.</p>

     <p>SuEXEC mekanizmasını etkin kılmak istediğiniz sunucu &ccedil;alışmaktaysa
      sunucuyu &ouml;nce &ouml;ld&uuml;rmeli sonra yeniden başlatmalısınız.  Basit bir
      <code>HUP</code> veya <code>USR1</code> sinyali ile yeniden başlamasını
      sağlamak yeterli olmayacaktır.</p>

     <p>SuEXEC mekanizmasını iptal etmek i&ccedil;in ise <code class="program"><a href="./programs/suexec.html">suexec</a></code>
      dosyasını sildikten sonra httpd'yi &ouml;ld&uuml;r&uuml;p yeniden başlamalısınız.</p>
</div><div class="top"><a href="#page-header"><img alt="top" src="./images/up.gif"></a></div>
<div class="section">
<h2 id="usage">SuEXEC'in kullanımı <a title="Permanent link" href="#usage" class="permalink">&para;</a></h2>

    <p>CGI programlarına yapılan isteklerin suEXEC &ccedil;alıştırıcısı tarafından
      yerine getirilebilmesi i&ccedil;in sanal konağın bir <code class="directive"><a href="./mod/mod_suexec.html#suexecusergroup">SuexecUserGroup</a></code> y&ouml;nergesi i&ccedil;ermesi veya
      isteğin <code class="module"><a href="./mod/mod_userdir.html">mod_userdir</a></code> tarafından işleme konulması
      gerekir.</p>

    <p><strong>Sanal Konaklar:</strong><br>SuEXEC &ccedil;alıştırıcısını farklı
      bir kullanıcı ile etkin kılmanın tek yolu <code class="directive"><a href="./mod/core.html#virtualhost">VirtualHost</a></code> b&ouml;l&uuml;mleri i&ccedil;inde <code class="directive"><a href="./mod/mod_suexec.html#suexecusergroup">SuexecUserGroup</a></code> y&ouml;nergesini
      kullanmaktır. Bu y&ouml;nergede ana sunucuyu &ccedil;alıştıran kullanıcıdan farklı
      bir kullanıcı  belirterek ilgili sanal konak &uuml;zerinden CGI kaynakları
      i&ccedil;in yapılan t&uuml;m isteklerin belirtilen <em>kullanıcı</em> ve
      <em>grup</em> tarafından &ccedil;alıştırılması sağlanır. Bu y&ouml;nergeyi
      i&ccedil;ermeyen sanal konaklar i&ccedil;in ana sunucunun kullanıcısı
      &ouml;ntanımlıdır.</p>

    <p><strong>Kullanıcı dizinleri:</strong><br>
    <code class="module"><a href="./mod/mod_userdir.html">mod_userdir</a></code> tarafından işleme sokulan t&uuml;m istekler i&ccedil;in
    suEXEC &ccedil;alıştırıcısı istek yapılan kullanıcı dizininin sahibinin
    aidiyetinde &ccedil;alıştırılacaktır. Bu &ouml;zelliğin &ccedil;alışması i&ccedil;in tek
    gereklilik, kullanıcının SuEXEC &ccedil;alıştırıcısı i&ccedil;in etkin kılınmış olması
    ve &ccedil;alıştırıcının yukarıdaki <a href="#model">g&uuml;venlik sınamalarından</a>
    ge&ccedil;ebilmesidir. Ayrıca,  <code>--with-suexec-userdir</code> <a href="#install">derleme</a> se&ccedil;eneğinin a&ccedil;ıklamasına da bakınız.</p>
</div><div class="top"><a href="#page-header"><img alt="top" src="./images/up.gif"></a></div>
<div class="section">
<h2 id="debug">SuEXEC ve hata ayıklama <a title="Permanent link" href="#debug" class="permalink">&para;</a></h2>

    <p>SuEXEC &ccedil;alıştırıcısı yukarıda değinildiği gibi g&uuml;nl&uuml;k bilgilerini
      <code>--with-suexec-logfile</code> se&ccedil;eneği ile belirtilen dosyaya
      yazacaktır. &Ccedil;alıştırıcıyı doğru yapılandırarak kurduğunuzdan emin olmak
      istiyorsanız, yolunda gitmeyen şeyler var mı diye bu g&uuml;nl&uuml;k dosyasına
      bakmayı ihmal etmeyin.</p>

</div><div class="top"><a href="#page-header"><img alt="top" src="./images/up.gif"></a></div>
<div class="section">
<h2 id="jabberwock">Uyarılar ve &Ouml;rnekler <a title="Permanent link" href="#jabberwock" class="permalink">&para;</a></h2>
    

    <p><strong>UYARI!</strong> Bu b&ouml;l&uuml;m hen&uuml;z bitmedi.</p>

    <p>SuEXEC &ccedil;alıştırıcısından dolayı sunucu ayarlarına bazı sınırlamalar
      getiren bir ka&ccedil; &ouml;nemli nokta mevcuttur. SuEXEC ile ilgili hata
      bildiriminde bulunmadan &ouml;nce bunlara bir g&ouml;z atmalısınız.</p>

    <p><strong>suEXEC ile ilgili &ouml;nemli noktalar</strong></p>  
    <ul>
      <li>Hiyerarşik sınırlamalar

        <p class="indent">G&uuml;venlik ve verimlilik adına, t&uuml;m suEXEC
          isteklerinin sanal konaklar i&ccedil;in &uuml;st d&uuml;zey belge k&ouml;k&uuml;n&uuml;n altındaki
          dosyalarla, kullanıcı dizinleri i&ccedil;in ise &uuml;st d&uuml;zey bireysel belge
          k&ouml;klerinin altındaki dosyalarla sınırlı kalması gerekir. &Ouml;rneğin,
          d&ouml;rt sanal konağınız varsa ve suEXEC &ccedil;alıştırıcısının
          getirilerinden faydalanmak istiyorsanız, sanal konaklarınızın belge
          k&ouml;k dizinlerini ana sunucunun belge k&ouml;k dizininin altında kalacak
          şekilde yapılandırmanız gerekir (&ouml;rnek yolda).</p>
      </li>

      <li>SuEXEC'in <code>PATH</code> ortam değişkeni

        <p class="indent">Bunu değiştirmek tehlikeli olabilir. Bu değişkende
          tanımladığınız her yolun <strong>g&uuml;venli</strong> bir dizini işaret
          ettiğinden emin olmalısınız. Başkalarının oralarda bir truva atı
          &ccedil;alıştırmasını istemiyorsanız buna &ccedil;ok dikkat ediniz.</p>
      </li>

      <li>SuEXEC kodunda değişiklik

        <p class="indent">Ger&ccedil;ekte ne yaptığınızı bilmiyorsanız bu,
          <strong>b&uuml;y&uuml;k bir sorun</strong> olabilir. B&ouml;yle şeyler yapmaktan
          m&uuml;mk&uuml;n olduğunca uzak durmalısınız.</p>
      </li>
    </ul>

</div></div>
<div class="bottomlang">
<p><span>Mevcut Diller: </span><a href="./en/suexec.html" hreflang="en" rel="alternate" title="English">&nbsp;en&nbsp;</a> |
<a href="./fr/suexec.html" hreflang="fr" rel="alternate" title="Fran&ccedil;ais">&nbsp;fr&nbsp;</a> |
<a href="./ja/suexec.html" hreflang="ja" rel="alternate" title="Japanese">&nbsp;ja&nbsp;</a> |
<a href="./ko/suexec.html" hreflang="ko" rel="alternate" title="Korean">&nbsp;ko&nbsp;</a> |
<a href="./tr/suexec.html" title="T&uuml;rk&ccedil;e">&nbsp;tr&nbsp;</a></p>
</div><div id="footer">
<p class="apache">Copyright 2026 The Apache Software Foundation.<br><a href="https://www.apache.org/licenses/LICENSE-2.0">Apache License, Version 2.0</a> altında lisanslıdır.</p>
<p class="menu"><a href="./mod/">Mod&uuml;ller</a> | <a href="./mod/quickreference.html">Y&ouml;nergeler</a> | <a href="https://cwiki.apache.org/confluence/display/httpd/FAQ">SSS</a> | <a href="./glossary.html">Terimler</a> | <a href="./sitemap.html">Site Haritası</a> | <a href="https://bz.apache.org/bugzilla/enter_bug.cgi?product=Apache%20httpd-2">Hata bildir</a></p></div><script><!--//--><![CDATA[//><!--
if (typeof(prettyPrint) !== 'undefined') {
    prettyPrint();
}
var langToggle = document.querySelector('.lang-toggle');
var topLang = document.querySelector('.toplang');
if (langToggle && topLang) {
    langToggle.addEventListener('click', function() { topLang.classList.toggle('open'); });
}
var qv = document.getElementById('quickview');
if (qv) {
    document.body.appendChild(qv);
    var qvBtn = document.createElement('button');
    qvBtn.className = 'qv-toggle';
    qvBtn.setAttribute('aria-label', 'Toggle page navigation');
    qvBtn.innerHTML = '&#9776;';
    document.body.appendChild(qvBtn);
    qvBtn.addEventListener('click', function() {
        var isOpen = qv.classList.toggle('open');
        if (isOpen) {
            qv.style.top = window.scrollY + 10 + 'px';
        }
    });
    window.addEventListener('scroll', function() { qv.classList.remove('open'); });
}
//--><!]]></script>
</body></html>