<!DOCTYPE html SYSTEM "about:legacy-compat">
<html lang="tr"><head><META http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8">
<meta content="width=device-width, initial-scale=1" name="viewport">
<!--
        XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
              This file is generated from xml source: DO NOT EDIT
        XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
      -->
<title>Terim S&ouml;zl&uuml;ğ&uuml; - Apache HTTP Sunucusu S&uuml;r&uuml;m 2.4</title>
<link href="./style/css/manual.css" rel="stylesheet" media="all" type="text/css" title="Main stylesheet">
<link href="./style/css/manual-loose-100pc.css" rel="alternate stylesheet" media="all" type="text/css" title="No Sidebar - Default font size">
<link href="./style/css/manual-print.css" rel="stylesheet" media="print" type="text/css"><link rel="stylesheet" type="text/css" href="./style/css/prettify.css">
<script src="./style/scripts/prettify.min.js">
</script>

<link href="./images/favicon.png" rel="shortcut icon"></head>
<body id="manual-page" class="no-sidebar"><div id="page-header">
<p class="menu"><a href="./mod/">Mod&uuml;ller</a> | <a href="./mod/quickreference.html">Y&ouml;nergeler</a> | <a href="https://cwiki.apache.org/confluence/display/httpd/FAQ">SSS</a> | <a href="./glossary.html">Terimler</a> | <a href="./sitemap.html">Site Haritası</a> | <a href="https://bz.apache.org/bugzilla/enter_bug.cgi?product=Apache%20httpd-2">Hata bildir</a></p>
<p class="apache">Apache HTTP Sunucusu S&uuml;r&uuml;m 2.4</p>
<img alt="" src="./images/feather.png"></div>
<div class="up"><a href="./"><img title="<-" alt="<-" src="./images/left.gif"></a></div>
<div id="path">
<a href="https://www.apache.org/">Apache</a> &gt; <a href="https://httpd.apache.org/">HTTP Sunucusu</a> &gt; <a href="https://httpd.apache.org/docs/">Belgeleme</a> &gt; <a href="./">S&uuml;r&uuml;m 2.4</a></div><div id="page-content"><div id="preamble"><h1>Terim S&ouml;zl&uuml;ğ&uuml;</h1>
<button aria-label="Toggle language list" class="lang-toggle"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" stroke-width="2" stroke="currentColor" fill="none" viewBox="0 0 24 24" height="16" width="16"><circle r="10" cy="12" cx="12"/><line y2="12" x2="22" y1="12" x1="2"/><path d="M12 2a15.3 15.3 0 0 1 4 10 15.3 15.3 0 0 1-4 10 15.3 15.3 0 0 1-4-10 15.3 15.3 0 0 1 4-10z"/></svg></button>
<div class="toplang">
<p><span>Mevcut Diller: </span><a href="./de/glossary.html" hreflang="de" rel="alternate" title="Deutsch">&nbsp;de&nbsp;</a> |
<a href="./en/glossary.html" hreflang="en" rel="alternate" title="English">&nbsp;en&nbsp;</a> |
<a href="./es/glossary.html" hreflang="es" rel="alternate" title="Espa&ntilde;ol">&nbsp;es&nbsp;</a> |
<a href="./fr/glossary.html" hreflang="fr" rel="alternate" title="Fran&ccedil;ais">&nbsp;fr&nbsp;</a> |
<a href="./ja/glossary.html" hreflang="ja" rel="alternate" title="Japanese">&nbsp;ja&nbsp;</a> |
<a href="./ko/glossary.html" hreflang="ko" rel="alternate" title="Korean">&nbsp;ko&nbsp;</a> |
<a href="./tr/glossary.html" title="T&uuml;rk&ccedil;e">&nbsp;tr&nbsp;</a></p>
</div>
<div class="outofdate">Bu &ccedil;eviri g&uuml;ncel olmayabilir. Son değişiklikler i&ccedil;in İngilizce s&uuml;r&uuml;m ge&ccedil;erlidir.</div>

    <p>Bu s&ouml;zl&uuml;k, genelinde HTML sayfa sunumuna, &ouml;zelinde Apache HTTP Sunucusuna
      &ouml;zg&uuml; ortak terminolojinin bir kısmını i&ccedil;erir. Her kavram ile ilgili daha
      ayrıntılı bilgi bağlarla sağlanmıştır.</p>
  </div>
<div class="top"><a href="#page-header"><img alt="top" src="./images/up.gif"></a></div>
<div class="section">
<h2 id="definitions">Tanımlar <a title="Permanent link" href="#definitions" class="permalink">&para;</a></h2>

  <dl>
    <dt><a name="algorithm" id="algorithm">Algoritma</a></dt>

    <dd>Bir sorunu sonlu sayıda adımda &ccedil;&ouml;z&uuml;mlemek i&ccedil;in uygulanan kurallar
      k&uuml;mesi veya anlam belirsizliği i&ccedil;ermeyen bir form&uuml;l. Şifreleme i&ccedil;in
      kullanılan algoritmalara <dfn>şifre</dfn> denir.
    </dd>

    <dt><a name="transportlayersecurity" id="transportlayersecurity">Aktarım Katmanı G&uuml;venliği</a></dt>
    <dd>İngilizcesi: Transport Layer Security <a name="tls" id="tls">(TLS)</a></dd>
    <dd>TCP/IP ağları &uuml;zerinden genel iletişimin kimlik doğrulamalı ve şifreli
      yapılabilmesi i&ccedil;in SSL'nin ardılı olarak Genel Ağ M&uuml;hendisliği G&ouml;rev G&uuml;c&uuml;
      (IETF) tarafından oluşturulmuş protokol. TLS'nin 1. s&uuml;r&uuml;m&uuml; ile SSL'in 3.
      s&uuml;r&uuml;m&uuml; hemen hemen aynıdır.<br>
      Bakınız: <a href="ssl/">SSL/TLS Şifrelemesi</a>
    </dd>

    <dt><a name="subrequest" id="subrequest">Alt istek</a></dt>
    <dd>Diğer dosya sistemlerini veya URL yollarını kısmen veya tamamen
      değerlendiren mod&uuml;ller i&ccedil;in sunucuda bir alt istek API'si mevcuttur. Bu
      API'nin olası m&uuml;şterileri i&ccedil;in
      <code class="directive"><a href="./mod/mod_dir.html#directoryindex">DirectoryIndex</a></code>,
      <code class="module"><a href="./mod/mod_autoindex.html">mod_autoindex</a></code> ve <code class="module"><a href="./mod/mod_include.html">mod_include</a></code> &ouml;rnek
      verilebilir.
    </dd>

    <dt><a name="passphrase" id="passphrase">Anahtar Parolası</a></dt>
    <dd>&Ouml;zel anahtar dosyalarını yetkisiz kişilerden koruyan s&ouml;zc&uuml;k veya
      c&uuml;mle. Genellikle sadece <a class="glossarylink" href="./glossary.html#cipher" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">şifreler</a>
      i&ccedil;in kullanılan gizli şifreleme/şifre &ccedil;&ouml;zme anahtarını korur.<br>
      Bakınız: <a href="ssl/">SSL/TLS Şifrelemesi</a>
    </dd>

    <dt><a name="apacheextensiontool" id="apacheextensiontool">Apache Eklenti
      Aracı</a> <a name="apxs" id="apxs">(apxs)</a></dt>
    <dd>İngilizcesi: APache eXtension Tool - apxs</dd>
    <dd><a class="glossarylink" href="./glossary.html#module" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">Mod&uuml;l</a> kaynak kodlarının devinen
      paylaşımlı nesneler (<a class="glossarylink" href="./glossary.html#dso" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">DSO</a>) halinde
      derlenmesine ve Apache Sunucusu i&ccedil;inde kurulmasına yardım eden bir Perl
      betiği.<br>Daha ayrıntılı bilgi i&ccedil;in <code class="program"><a href="./programs/apxs.html">apxs</a></code> kılavuz
      sayfasına bakınız.
    </dd>

    <dt><a name="apacheportableruntime" id="apacheportableruntime">Apache Taşınabilir Aray&uuml;z&uuml;</a> <a name="apr" id="apr">(APR)</a></dt>
    <dd>İngilizcesi: Apache Portable Runtime - APR</dd>
    <dd>Sunucu ile işletim sistemi arasındaki temel aray&uuml;zleri oluşturan
      k&uuml;t&uuml;phaneler k&uuml;mesine verilen ad. APR, Apache HTTP Sunucusuna paralel
      bağımsız bir proje olarak geliştirilmektedir.<br>
      Bakınız: <a href="http://apr.apache.org/">Apache Taşınabilir Aray&uuml;z&uuml;
      Projesi</a>
    </dd>

    <dt><a name="context" id="context">Bağlam</a></dt>
    <dd><a class="glossarylink" href="./glossary.html#configurationfile" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">Yapılandırma dosyaları</a>nda
      sadece belli t&uuml;rdeki <a class="glossarylink" href="./glossary.html#directive" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">y&ouml;nerge</a>lerin
      bulunmasına izin verilen bir b&ouml;lge.<br>
      Bakınız: <a href="mod/directive-dict.html#Context">Apache Y&ouml;nergelerini
      A&ccedil;ıklamak i&ccedil;in Kullanılan Terimler</a>
    </dd>

    <dt><a name="symmetriccryptophraphy" id="symmetriccryptophraphy">Bakışımlı Şifreleme Tekniği</a></dt>
    <dd>Şifreleme ve şifre &ccedil;&ouml;zme i&ccedil;in tek bir anahtarın kullanıldığı
      bir şifreleme tekniği.<br>
      Bakınız: <a href="ssl/">SSL/TLS Şifrelemesi</a>
    </dd>

    <dt><a name="header" id="header">Başlık</a></dt>
    <dd>Bir <a class="glossarylink" href="./glossary.html#http" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">HTTP</a> isteğinin par&ccedil;ası olarak,
      g&ouml;nderilen yanıtta asıl i&ccedil;erikten &ouml;nce yer alan ve i&ccedil;erik hakkında
      mecazlar i&ccedil;eren veri.
    </dd>

    <dt><a name="connect" id="connect">CONNECT</a></dt>
    <dd>Ham veri kanallarını HTTP &uuml;zerinden y&ouml;nlendirmek i&ccedil;in kullanılan bir HTTP <a class="glossarylink" href="./glossary.html#method" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">y&ouml;ntemi</a>. SSL protokol&uuml; gibi diğer protokolleri sarmalamakta kullanılabilir.
    </dd>

    <dt><a name="dynamicsharedobject" id="dynamicsharedobject">Devingen
      Paylaşımlı Nesne</a> <a name="dso" id="dso">(DSO)</a></dt>
    <dd>İngilizcesi: Dynamic Shared Object (DSO)</dd>
    <dd>İstek halinde y&uuml;klenebilen, Apache <code class="program"><a href="./programs/httpd.html">httpd</a></code>
      &ccedil;alıştırılabilir dosyasından ayrı olarak derlenmiş <a class="glossarylink" href="./glossary.html#module" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">mod&uuml;l</a>lerin ortak adı.<br>
      Bakınız: <a href="dso.html">Devingen Paylaşımlı Nesne Desteği</a>
    </dd>

    <dt><a name="plaintext" id="plaintext">D&uuml;z Metin</a></dt>
    <dd>Şifrelenmemiş metin.</dd>

    <dt><a name="regularexpression" id="regularexpression">D&uuml;zenli İfade</a>
      <a name="regex" id="regex">(Regex)</a></dt>
    <dd>Metin i&ccedil;inde bir şablon tanımlama yolu. &Ouml;rneğin, "A harfi ile
      başlayan b&uuml;t&uuml;n s&ouml;zc&uuml;kler" veya "10 rakamlı telefon numaraları" ya da
      "Baş harfi Z olmayan ve iki virg&uuml;l i&ccedil;eren c&uuml;mleler" gibi. D&uuml;zenli
      ifadeler, Apache'de belli &ouml;zniteliklere uygun dosya veya &ouml;zkaynakları
      toplamak i&ccedil;in esnek bir yol sağlamasından &ouml;t&uuml;r&uuml; olduk&ccedil;a yararlıdır.
      &Ouml;rneğin, "resimler" dizini altındaki dosyalardan .gif ve .jpg uzantılı
      olanları toplamak i&ccedil;in "<code>/resimler/.*(jpg|gif)$</code>" d&uuml;zenli
      ifadesi yazılabilir. Dizgileri değiştirmek i&ccedil;in d&uuml;zenli ifadelerin
      kullanıldığı yerlerde, eşleşen (parantezlerin i&ccedil;inde) gruplanmış
      par&ccedil;alara başvurmak i&ccedil;in $1 ... $9 &ouml;zel değişkenleri kullanılır. $0 &ouml;zel
      değişkeni eşleşen ifadenin tamamına karşılık gelir. Bir dizgi i&ccedil;inde $
      işaretini kendisi olarak kullanmak isterseniz &ouml;n&uuml;ne bir \ imi
      koymalısınız. Ge&ccedil;mişe uyumluluk adına bazı yerlerde $0 yerine &amp;
      değişkeni kullanılabilir. Ancak 2.3.6 s&uuml;r&uuml;m&uuml;nden beri bu artık m&uuml;mk&uuml;n
      değildir. Apache, <a href="http://www.pcre.org/">PCRE</a> k&uuml;t&uuml;phanesi ile
      sağlanan Perl uyumlu d&uuml;zenli ifadeleri kullanır. PCRE d&uuml;zenli
      ifadelerinin s&ouml;zdizimi ile ilgili ayrıntılı bilgiyi <a href="http://en.wikipedia.org/wiki/PCRE">Wikipedia</a>'da bulabilirsiniz.
    </dd>

    <dt><a name="accesscontrol" id="accesscontrol">Erişim Denetimi</a></dt>
    
    <dd>Ağ b&ouml;lgelerine erişimin kısıtlanması. Apache bağlamında normal
      olarak belli <em>URL</em>'lere erişimi kısıtlamak şeklinde
      uygulanır.<br> Bakınız:  <a href="howto/auth.html">Kimlik Doğrulama,
      Yetkilendirme ve Erişim Denetimi</a>
    </dd>

    <dt><a name="handler" id="handler">Eylemci</a></dt>
    <dd>Bir dosya istendiğinde uygulanacak eylemi Apache i&ccedil;inde ger&ccedil;ekleştiren
      nesne. Genellikle dosyalar, dosya t&uuml;r&uuml;ne bağlı dolaylı eylemcilere
      sahiptir. Normalde t&uuml;m dosyalar sunucu tarafından sıradan birer dosya
      olarak işleme sokulduğu halde bazı belli dosyalar diğerlerinden ayrı
      ele alınır. &Ouml;rneğin, <code>cgi-script</code> eylemcisi dosyaları
      <a class="glossarylink" href="./glossary.html#cgi" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">CGI</a>'ler tarafından işlenebilir hale
      getirmek &uuml;zere işleme sokar.<br>
      Bakınız: <a href="handler.html">Apache Eylemcilerinin Kullanımı</a>
    </dd>

    <dt><a name="publickey" id="publickey">Genel Anahtar</a></dt>
    <dd><a class="glossarylink" href="./glossary.html#publickeycryptography" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">Genel Anahtarlı
      Şifreleme Tekniği</a>nde, sahibinin yaptığı imzaları &ccedil;&ouml;zmeye ve
      sahibine g&ouml;nderilen iletileri şifrelemeye yarayan genel erişime a&ccedil;ık
      anahtar.<br>
      Bakınız: <a href="ssl/">SSL/TLS Şifrelemesi</a>
    </dd>

    <dt><a name="publickeycryptography" id="publickeycryptography">Genel Anahtarlı Şifreleme Tekniği</a></dt>
    <dd>Şifreleme ve şifre &ccedil;&ouml;zme i&ccedil;in iki ayrı anahtarın kullanıldığı
      bakışımsız şifreleme sistemlerinin konusu veya uygulaması. Bu ama&ccedil;la
      kullanılan anahtarlar bir anahtar &ccedil;iftinden oluşur. Genel Anahtarlı
      Şifrelemeye Bakışımsız Şifreleme de denir.<br>
      Bakınız: <a href="ssl/">SSL/TLS Şifrelemesi</a>
    </dd>

    <dt><a name="privatekey" id="privatekey">Gizli Anahtar</a></dt>
    <dd><a class="glossarylink" href="./glossary.html#publickeycryptography" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">Genel Anahtarlı
      Şifreleme Tekniği</a>nde, giden iletileri imzalamak ve gelen
      iletilerin şifrelerini &ccedil;&ouml;zmek amacıyla kullanılan gizli anahtar.<br>
      Bakınız: <a href="ssl/">SSL/TLS Şifrelemesi</a>
    </dd>

    <dt><a name="https" id="https">G&uuml;venli Hiper Metin Aktarım Protokol&uuml;
      (HTTPS)</a></dt>
    <dd>İngilizcesi: The HyperText Transfer Protocol (Secure), (HTTPS)</dd>
    <dd>G&uuml;venli Hiper Metin Aktarım Protokol&uuml;, Genel Ağ'da kullanılan standart
      şifreli iletişim mekanizmasıdır. Aslında HTTP protokol&uuml;n&uuml;n <a class="glossarylink" href="./glossary.html#ssl" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">SSL</a> &uuml;zerinden ger&ccedil;ekleştirilmesinden başka bir
      şey değildir.<br>
      Bakınız: <a href="ssl/">SSL/TLS Şifrelemesi</a>
    </dd>

    <dt><a name="securesocketslayer" id="securesocketslayer">G&uuml;venli Soket Katmanı</a></dt>
    <dd>İngilizcesi: Secure Sockets Layer <a name="ssl" id="ssl">(SSL)</a></dd>
    <dd>TCP/IP ağları &uuml;zerinden genel iletişimin kimlik doğrulamalı ve şifreli
      yapılabilmesi i&ccedil;in Netscape Communications Corporation tarafından
      oluşturulmuş bir protokol. G&uuml;n&uuml;m&uuml;zde en &ccedil;ok <em>HTTPS</em>, yani SSL
      &uuml;zerinden Hiper Metin Aktarım Protokol&uuml; şeklinde kullanılmaktadır.<br>
      Bakınız: <a href="ssl/">SSL/TLS Şifrelemesi</a>
    </dd>

    <dt><a name="hypertexttransferprotocol" id="hypertexttransferprotocol">Hiper Metin Aktarım Protokol&uuml;</a>
      <a name="http" id="hhtp">(HTTP)</a></dt>
    <dd>İngilizcesi: HyperText Transfer Protocol (HTTP)</dd>
    <dd>Genel Ağ'da kullanılan standart aktarım protokollerinden biri.
      Apache, <a href="http://ietf.org/rfc/rfc2616.txt">RFC 2616</a> ile
      tanımlanmış protokol&uuml;n HTTP/1.1 olarak bilinen 1.1 s&uuml;r&uuml;m&uuml;n&uuml; ger&ccedil;ekler.
    </dd>

    <dt><a name="htaccess" id="htaccess">.htaccess</a></dt>
    <dd>Belge dosyaları ağacı i&ccedil;ine yerleştirilen bir <a class="glossarylink" href="./glossary.html#configurationfile" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">yapılandırma dosyası</a> olup yerleştiği
      dizine ve o dizinin alt dizinlerine yapılandırma y&ouml;nergeleri
      uygulanmasını sağlar. İsmine rağmen b&ouml;yle bir dosyanın i&ccedil;erebileceği
      y&ouml;nergeler erişim denetleme y&ouml;nergeleri ile sınırlı değildir; hemen
      her t&uuml;r y&ouml;nergeyi i&ccedil;erebilir.<br>
      Bakınız: <a href="configuring.html">Yapılandırma Dosyaları</a>
    </dd>

    <dt><a name="httpd.conf" id="httpd.conf">httpd.conf</a></dt>
    <dd>Ana Apache <a class="glossarylink" href="./glossary.html#configurationfile" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">yapılandırma
      dosyası</a>.  Dosya sistemindeki &ouml;ntanımlı yeri
      <code>/usr/local/apache2/conf/httpd.conf</code> olup derleme
      sırasındaki yapılandırmayla veya &ccedil;alışma anındaki yapılandırmayla
      başka bir yer belirtilebilir.<br>
      Bakınız: <a href="configuring.html">Yapılandırma Dosyaları</a>
    </dd>

    <dt><a name="export-crippled" id="export-crippled">İhracat Engelli</a></dt>
    <dd>İngilizcesi: Export-Crippled</dd>
    <dd>Amerika Birleşik Devletlerinin İhracat Y&ouml;netim D&uuml;zenlemelerine (EAR)
      uymak i&ccedil;in şifreleme yoluyla sakatlanmış yazılım. İhracat engelli olması
      i&ccedil;in şifrelenmiş yazılımları birer şifreli metin haline getiren şifre
      anahtarları k&uuml;&ccedil;&uuml;k boyutlu olduğundan şifreleme zor
      kullanılarak kırılabilir.<br>
      Bakınız: <a href="ssl/">SSL/TLS Şifrelemesi</a>
    </dd>

    <dt><a name="messagedigest" id="messagedigest">İleti &Ouml;zeti</a></dt>
    <dd>İngilizcesi: Message Digest</dd>
    <dd>Aktarım sırasında i&ccedil;eriğinin değişme olasılığı bulunan bir iletinin
      i&ccedil;eriğini doğrulamak i&ccedil;in kullanılan bir <a class="glossarylink" href="./glossary.html#hash" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">&ouml;zet</a>.<br>
      Bakınız: <a href="ssl/">SSL/TLS Şifrelemesi</a>
    </dd>

    <dt><a name="reverseproxy" id="reverseproxy">Karşı Vekil</a></dt>
    <dd>İstemciye kendini <em>asıl sunucu</em> imiş gibi g&ouml;steren bir
      <a class="glossarylink" href="./glossary.html#proxy" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">vekil</a> sunucu. G&uuml;venlik, y&uuml;k dengelemesi
      gibi sebeplerle asıl sunucuyu istemcilerden gizlemek i&ccedil;in yararlıdır.
    </dd>

    <dt><a name="authentication" id="authentication">Kimlik Doğrulama</a></dt>
    <dd>Sunucu, istemci veya kullanıcı gibi bir ağ &ouml;ğesinin kimliğinin
      olumlanması.<br>Bakınız: <a href="howto/auth.html">Kimlik Doğrulama,
      Yetkilendirme ve Erişim Denetimi</a>
    </dd>

    <dt><a name="mime-type" id="mime-type">MIME t&uuml;r&uuml;</a></dt>
    <dd>Aktarılan belgenin &ccedil;eşidini betimlemenin bir yolu. MIME, T&uuml;rk&ccedil;e'ye
      '&Ccedil;ok Ama&ccedil;lı Genel Ağ Posta Eklentileri' olarak &ccedil;evrilebilecek olan
      "Multipurpose Internet Mail Extensions" s&ouml;zc&uuml;klerinden t&uuml;retilmiş bir
      kısaltmadır. MIME t&uuml;rleri bir b&ouml;l&uuml; &ccedil;izgisi ile ayrılmış bir ana ve bir
      alt belge t&uuml;r&uuml;n&uuml;n birleşiminden oluşur. <code>text/html</code>,
      <code>image/gif</code> ve <code>application/octet-stream</code> &ouml;rnek
      olarak verilebilir. HTTP protokol&uuml;nde MIME t&uuml;rleri
      <code>Content-Type</code> <a class="glossarylink" href="./glossary.html#header" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">başlığında</a>
      aktarılır.<br>Bakınız: <a href="mod/mod_mime.html">mod_mime</a>
    </dd>

    <dt><a name="module" id="module">Mod&uuml;l</a></dt>
    <dd>Bir programın bağımsız par&ccedil;alarından her biri. Apache işlevselliğinin
      &ccedil;oğu yapılandırmaya dahil edilip edilmeyeceğine kullanıcı tarafından
      karar verilebilen mod&uuml;llerden oluşur. Apache <code class="program"><a href="./programs/httpd.html">httpd</a></code>
      &ccedil;alıştırılabiliri i&ccedil;inde derlenmiş mod&uuml;llere <dfn>durağan mod&uuml;ller</dfn>
      adı verilirken ayrı bir yerde saklanan ve &ccedil;alışma anında isteğe bağlı
      olarak y&uuml;klenebilen mod&uuml;llere <dfn>devingen mod&uuml;ller</dfn> veya
      <a class="glossarylink" href="./glossary.html#dso" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">DSO</a>'lar denir. Yapılandırmaya &ouml;ntanımlı
      olarak dahil edilen mod&uuml;llere <dfn>temel mod&uuml;ller</dfn> denir. Apache
      i&ccedil;in kullanılabilecek mod&uuml;llerin &ccedil;oğu Apache HTTP Sunucusunun
      <a class="glossarylink" href="./glossary.html#tarball" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">tar paketi</a> i&ccedil;inde dağıtılmaz; bunlara
      <dfn>&uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; parti mod&uuml;ller</dfn> denir.<br>
      Bakınız: <a href="mod/">Mod&uuml;l Dizini</a>
    </dd>

    <dt><a name="openssl" id="openssl">OpenSSL</a></dt>
    <dd>SSL/TLS i&ccedil;in a&ccedil;ık kaynak kodlu ara&ccedil; kiti.<br>Daha ayrıntılı bilgi
    i&ccedil;in <a href="http://www.openssl.org/">http://www.openssl.org/</a>
    adresine bakınız.
    </dd>

    <dt><a name="commongatewayinterface" id="commongatewayinterface">Ortak Ağge&ccedil;idi Aray&uuml;z&uuml;</a> <a name="cgi" id="cgi">(CGI)</a></dt>
    <dd>İngilizcesi: Common Gateway Interface (CGI)</dd>
    <dd>Bir HTTP sunucusunun bir harici programa hizmet istekleri yapmasını
      m&uuml;mk&uuml;n kılan, sunucu ile bir harici program arasındaki bir aray&uuml;z
      standardı. &Ouml;zellikleri kapsayan bir
      <a href="http://www.ietf.org/rfc/rfc3875">Bilgilendirici RFC </a>
      vardır.<br>
      Bakınız: <a href="howto/cgi.html">CGI ile Devingen İ&ccedil;erik</a>
    </dd>

    <dt><a name="environmentvariable" id="environmentvariable">Ortam Değişkeni</a> <a name="env-variable" id="env-variable">(ortam-değişkeni)</a></dt>
    <dd>İşletim sistemi kabuğu tarafından y&ouml;netilen ve programlar arasında
      bilgi alışverişi amacıyla kullanılan isimli değişkenler. Ayrıca,
      Apache de ortam değişkenleri olarak tanımlanabilecek dahili değişkenler
      i&ccedil;erir fakat bunlar kabuk ortamında değil dahili Apache yapıları i&ccedil;inde
      saklanır.<br>
      Bakınız: <a href="env.html">Apache Ortam Değişkenleri</a>
    </dd>

    <dt><a name="session" id="session">Oturum</a></dt>
    <dd>Bir iletişimin bağlamsal bilgileri.</dd>

    <dt><a name="hash" id="hash">&Ouml;zet</a></dt>
    <dd>Uzunluğu değişebilen bir dizgenin belli bir durumuna ilişkin sabit
      uzunlukta bir dizge &uuml;retmek i&ccedil;in kullanılan geri d&ouml;n&uuml;ş&uuml;ms&uuml;z bir
      algoritma. Algoritmaya girdi olan farklı uzunluktaki dizgeler (&ouml;zet
      işlevine bağlı olarak) aynı uzunlukta farklı &ouml;zetler &uuml;retir.
    </dd>

    <dt><a name="virtualhosting" id="virtualhosting">Sanal Konaklık</a></dt>
    <dd>Tek bir Apache sunucusundan &ccedil;ok sayıda site sunulması. <em>IP tabanlı
      sanal konaklık</em>ta siteler birbirlerinden IP adreslerine g&ouml;re
      ayrılırken, <em>isim tabanlı sanal konaklık</em>ta siteler aynı IP
      adresinden kendi isimleriyle sunulabilirler.<br>
      Bakınız: <a href="vhosts/">Apache Sanal Konak Belgeleri</a>
    </dd>

    <dt><a name="digitalsignature" id="digitalsignature">Sayısal İmza</a></dt>
    <dd>Bir sertifikayı veya bir dosyayı doğrulamakta kullanılan şifreli bir
      metin. Bir imza <a class="glossarylink" href="./glossary.html#certificationauthority" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">Sertifika
      Makamı</a> tarafından bir <em>sertifikaya</em> g&ouml;m&uuml;l&uuml; olan
      <em>genel anahtardan</em> bir &ouml;zet &uuml;retilerek oluşturulur. İmza şifresi
      sadece <em>sertifika</em> sahibi ağ &ouml;ğesinin kimliğini doğrulayacak
      SM'nin genel anahtarı kullanılarak &ccedil;&ouml;z&uuml;lebilir.<br>
      Bakınız: <a href="ssl/">SSL/TLS Şifrelemesi</a>
    </dd>

    <dt><a name="certificate" id="certificate">Sertifika</a></dt>
    <dd>Sunucu, istemci gibi ağ &ouml;ğelerinin kimliğini kanıtlamakta kullanılan
      bir veri kaydı. Bir sertifika, sertifika sahibi (buna sertifikanın
      konusu da denir), sertifikayı imzalayan <a class="glossarylink" href="./glossary.html#certificationauthority" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">Sertifika Makamı</a> (SM) (buna
      sertifika yayıncısı da denir), sertifika sahibinin <a class="glossarylink" href="./glossary.html#publickey" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">genel anahtarı</a> ve SM tarafından &uuml;retilen imza
      gibi par&ccedil;alardan oluşan X.509 bilgisi i&ccedil;erir. Ağ &ouml;ğeleri bu imzaları SM
      sertifikalarını kullanarak doğrular.<br>
      Bakınız: <a href="ssl/">SSL/TLS Şifrelemesi</a>
    </dd>

    <dt><a name="certificatsigningrequest" id="certificatsigningrequest">Sertifika İmzalama İsteği</a> <a name="csr" id="csr">(Sİİ)</a></dt>
    <dd>İngilizcesi: Certificate Signing Request (CSR)</dd>
    <dd>İmzasız bir sertifikayı  <a class="glossarylink" href="./glossary.html#certificationauthority" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">Sertifika Makamı</a>na kendi SM <em>Sertifika</em>sının
      <a class="glossarylink" href="./glossary.html#privatekey" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">&ouml;zel anahtar</a>ı ile imzalaması
      i&ccedil;in yapılan istek. Sİİ imzalanınca bir ger&ccedil;ek sertifika haline
      gelir.<br>Bakınız: <a href="ssl/">SSL/TLS Şifrelemesi</a>
    </dd>

    <dt><a name="certificationauthority" id="certificationauthority">Sertifika Makamı</a> <a name="ca" id="ca">(SM)</a></dt>
    <dd>İngilizcesi: Certification Authority (CA)</dd>
    <dd>Ağ &ouml;ğelerinin g&uuml;venilir olarak kimliklerinin doğrulanması i&ccedil;in
      sertifikaları imzalayan g&uuml;venilir &uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; şahıs. Diğer ağ &ouml;ğeleri,
      sertifikalı bir &ouml;ğenin kimliğini kanıtlayan bir SM'yi doğrulamak
      i&ccedil;in imzayı sınayabilir.<br>
      Bakınız: <a href="ssl/">SSL/TLS Şifrelemesi</a>
    </dd>

    <dt><a name="modulemagicnumber" id="modulemagicnumber">Sihirli Mod&uuml;l
      Numarası</a> (<a name="mmn" id="mmn">SMN</a>)</dt>
    <dd>Sihirli Mod&uuml;l Numarası, mod&uuml;llerin ikil uyumluluğu ile ilgili olarak
      Apache kaynak kodunda tanımlanmış bir sabittir. Apache dahili yapıları,
      uygulama programlama aray&uuml;z&uuml;n&uuml;n &ouml;nemli par&ccedil;aları ve işlev &ccedil;ağrıları artık
      ikil uyumluluğun garanti edilemeyeceği kadar değiştiği zaman SMN
      değiştirilir. Bir SMN değişikliğinde ve bazen de sırf yeni bir Apache
      s&uuml;r&uuml;m&uuml; ile &ccedil;alışmak icabettiğinde t&uuml;m &uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; parti mod&uuml;llerin en azından
      yeniden derlenmesi gerekir.
    </dd>

    <dt><a name="ssleay" id="ssleay">SSLeay</a></dt>
    <dd>Eric A. Young tarafından geliştirilmiş &ouml;zg&uuml;n SSL/TLS
      ger&ccedil;eklenim k&uuml;t&uuml;phanesi.
    </dd>

    <dt><a name="servernameindication" id="servernameindication">Sunucu Adı
      Belirtimi</a></dt>
      <dd>İngilizcesi: Server Name Indication <a name="sni" id="sni">(SNI)</a></dd>
    <dd>İlk SSL uzlaşımı sırasında istenen sunucu isminin aktarılmasını
      m&uuml;mk&uuml;n kılan bir SSL işlevidir. B&ouml;ylece sunucunun, SSL uzlaşım
      işlemlerlerinde kullanılacak sanal konak yapılandırmasını doğru
      bir şekilde se&ccedil;ebilmesi sağlanmıştır. Bu &ouml;zellik RFC 3546'da TLS
      eklentili SSL başlatma b&ouml;l&uuml;m&uuml;ne eklenmiştir.<br>
      Bakınız: <a href="ssl/ssl_faq.html">SSL SSS</a>
      ve <a href="http://www.ietf.org/rfc/rfc3546.txt">RFC 3546</a>
    </dd>

    <dt><a name="serversideincludes" id="serversideincludes">Sunucu Taraflı İ&ccedil;erik Yerleştirme</a></dt>
    <dd>İngilizcesi: Server Side Includes <a name="ssi" id="ssi">(SSI)</a></dd>
    <dd>İşlem y&ouml;nergelerini HTML dosyalara g&ouml;mme tekniği.<br>
      Bakınız: <a href="howto/ssi.html">Sunucu Taraflı İ&ccedil;erik Yerleştirmeye
      Giriş</a>
    </dd>

    <dt><a name="filter" id="filter">S&uuml;zge&ccedil;</a></dt>
    <dd>Sunucu tarafından alınan ve g&ouml;nderilen veriye uygulanan bir işlem.
      Giriş s&uuml;zge&ccedil;leri sunucuya istemci tarafından g&ouml;nderilen veriyi işlerken
      &ccedil;ıkış s&uuml;zge&ccedil;leri sunucu tarafından istemciye g&ouml;nderilen belgeleri işler.
      &Ouml;rneğin, <code>INCLUDES</code> &ccedil;ıkış s&uuml;zgeci, belgeleri <a class="glossarylink" href="./glossary.html#ssi" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">sunucu taraflı i&ccedil;erik</a> i&ccedil;in işleme sokar.<br>
      Bakınız: <a href="filter.html">S&uuml;zge&ccedil;ler</a>
    </dd>

    <dt><a name="cipher" id="cipher">Şifre</a></dt>
    <dd>Veri şifrelemek i&ccedil;in kullanılan bir algoritma veya sistem. DES, IDEA
      veya RC4 &ouml;rnek verilebilir.<br>
      Bakınız: <a href="ssl/">SSL/TLS Şifrelemesi</a>
    </dd>

    <dt><a name="ciphertext" id="ciphertext">Şifreli Metin</a></dt>
    <dd>Bir <a class="glossarylink" href="./glossary.html#plaintext" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">D&uuml;z Metin</a> bir
      <a class="glossarylink" href="./glossary.html#cipher" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">Şifre</a>den ge&ccedil;irilince elde edilen
      sonu&ccedil;.<br>Bakınız: <a href="ssl/">SSL/TLS Şifrelemesi</a>
    </dd>

    <dt><a name="fully-qualifieddomain-name" id="fully-qualifieddomain-name">Tam Alan Adı</a>
      <a name="fqdn" id="fqdn">(TAA)</a></dt>
    <dd>İngilizcesi: Fully-Qualified Domain-Name (FQDN)</dd>
    <dd>Bir IP adresiyle eşleşebilen, bir konak adıyla bir alan adının
      birleşiminden oluşan eşsiz bir ağ &ouml;ğesi ismi. &Ouml;rneğin,
      <code>httpd.apache.org</code> tam alan adında <code>httpd</code> bir konak
      adıyken <code>apache.org</code> bir alan adıdır.
    </dd>

    <dt><a name="tarball" id="tarball">Tar Paketi</a></dt>
    <dd><code>tar</code> uygulaması kullanılarak bir araya getirilmiş
      dosyalardan oluşan bir paket. Apache dağıtımları sıkıştırılmış tar
      arşivleri i&ccedil;inde veya pkzip kullanılarak saklanır.
    </dd>

    <dt><a name="uniformresourceidentifier" id="uniformresourceidentifier">Tektip &Ouml;zkaynak Betimleyici</a></dt>
    <dd>İngilizcesi: Uniform Resource Identifier
      <a name="URI" id="URI">(URI)</a></dd>
    <dd>Soyut veya somut bir &ouml;zkaynağı betimlemek i&ccedil;in kullanılan b&uuml;t&uuml;nleşik
      bir karakter dizisi. Aslen <a href="http://www.ietf.org/rfc/rfc2396.txt">RFC 2396</a> tarafından tanımlanmıştır. Genel Ağ'da kullanılan URI'lerden
      genellikle <a class="glossarylink" href="./glossary.html#url" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">URL</a>'ler olarak bahsedilir.
    </dd>

    <dt><a name="uniformresourcelocator" id="uniformresourcelocator">Tektip &Ouml;zkaynak Konumlayıcı</a></dt>
    <dd>İngilizcesi: Uniform Resource Locator <a name="url" id="url">(URL)</a></dd>
    <dd>Genel Ağ &uuml;zerindeki bir &ouml;zkaynağın ismi veya adresi. Aslen <a class="glossarylink" href="./glossary.html#uniformresourceidentifier" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">Tektip &Ouml;zkaynak Betimleyici</a>
      denilen terimin gayrı resmi karşılığıdır. URL'ler <code>http</code> veya
      <code>https</code> gibi bir şemayı takip eden bir konak adı ve bir dosya
      yolundan oluşurlar.  &Ouml;rneğin, bu sayfanın URL'si
      <code>http://httpd.apache.org/docs/2.4/glossary.html</code> olurdu.
    </dd>

    <dt><a name="proxy" id="proxy">Vekil</a></dt>
    <dd><em>Asıl sunucu</em> ile istemci arasında aracılık yapan sunucu.
      İstemciden aldığı istekleri asıl sunucuya g&ouml;nderip, ondan aldığı
      yanıtları istemciye g&ouml;nderir. Aynı i&ccedil;eriğe birden fazla istemci talip
      olursa vekil sunucu bu istekleri her seferinde asıl sunucudan istemek
      yerine kendi deposundan karşılar, b&ouml;ylece yanıt zamanı kısalır.<br>
      Bakınız: <a href="mod/mod_proxy.html">mod_proxy</a>
    </dd>

    <dt><a name="configurationfile" id="configurationfile">Yapılandırma Dosyası</a></dt>
    <dd>Apache yapılandırmasını denetim altına alan <a class="glossarylink" href="./glossary.html#directive" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">y&ouml;nergeleri</a> i&ccedil;eren bir metin dosyası.<br>
      Bakınız: <a href="configuring.html">Yapılandırma Dosyaları</a>
    </dd>

    <dt><a name="configurationdirective" id="configurationdirective">Yapılandırma Y&ouml;nergesi</a></dt>
    <dd>Bakınız: <a class="glossarylink" href="./glossary.html#directive" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">Y&ouml;nerge</a></dd>

    <dt><a name="directive" id="directive">Y&ouml;nerge</a></dt>
    <dd>Belli Apache davranışlarından bir veya daha fazlasını denetim altına
      alan bir yapılandırma komutu. Y&ouml;nergeler <a class="glossarylink" href="./glossary.html#configurationfile" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">yapılandırma dosyalarına</a> yerleştirilir.<br>
      Bakınız: <a href="mod/directives.html">Y&ouml;nerge Dizini</a>
    </dd>

    <dt><a name="method" id="method">Y&ouml;ntem</a></dt>
    <dd><a class="glossarylink" href="./glossary.html#http" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">HTTP</a> bağlamında, istemci tarafından
      istek satırında belirtilen, bir &ouml;zkaynağa uygulanacak bir eylem. HTTP
      bağlamında belirtilebilecek y&ouml;ntemlere &ouml;rnek olarak <code>GET</code>,
      <code>POST</code> ve <code>PUT</code> verilebilir.
    </dd>

    <dt><a name="x.509" id="x.509">X.509</a></dt>
    <dd>SSL/TLS kimlik doğrulamasında kullanılmak &uuml;zere Uluslararası Telekom
      Birliği (ITU-T) tarafından &ouml;nerilmiş bir kimlik doğrulama sertitifası
      şeması<br> Bakınız: <a href="ssl/">SSL/TLS Şifrelemesi</a>
    </dd>
</dl>
</div></div>
<div class="bottomlang">
<p><span>Mevcut Diller: </span><a href="./de/glossary.html" hreflang="de" rel="alternate" title="Deutsch">&nbsp;de&nbsp;</a> |
<a href="./en/glossary.html" hreflang="en" rel="alternate" title="English">&nbsp;en&nbsp;</a> |
<a href="./es/glossary.html" hreflang="es" rel="alternate" title="Espa&ntilde;ol">&nbsp;es&nbsp;</a> |
<a href="./fr/glossary.html" hreflang="fr" rel="alternate" title="Fran&ccedil;ais">&nbsp;fr&nbsp;</a> |
<a href="./ja/glossary.html" hreflang="ja" rel="alternate" title="Japanese">&nbsp;ja&nbsp;</a> |
<a href="./ko/glossary.html" hreflang="ko" rel="alternate" title="Korean">&nbsp;ko&nbsp;</a> |
<a href="./tr/glossary.html" title="T&uuml;rk&ccedil;e">&nbsp;tr&nbsp;</a></p>
</div><div id="footer">
<p class="apache">Copyright 2026 The Apache Software Foundation.<br><a href="https://www.apache.org/licenses/LICENSE-2.0">Apache License, Version 2.0</a> altında lisanslıdır.</p>
<p class="menu"><a href="./mod/">Mod&uuml;ller</a> | <a href="./mod/quickreference.html">Y&ouml;nergeler</a> | <a href="https://cwiki.apache.org/confluence/display/httpd/FAQ">SSS</a> | <a href="./glossary.html">Terimler</a> | <a href="./sitemap.html">Site Haritası</a> | <a href="https://bz.apache.org/bugzilla/enter_bug.cgi?product=Apache%20httpd-2">Hata bildir</a></p></div><script><!--//--><![CDATA[//><!--
if (typeof(prettyPrint) !== 'undefined') {
    prettyPrint();
}
var langToggle = document.querySelector('.lang-toggle');
var topLang = document.querySelector('.toplang');
if (langToggle && topLang) {
    langToggle.addEventListener('click', function() { topLang.classList.toggle('open'); });
}
var qv = document.getElementById('quickview');
if (qv) {
    document.body.appendChild(qv);
    var qvBtn = document.createElement('button');
    qvBtn.className = 'qv-toggle';
    qvBtn.setAttribute('aria-label', 'Toggle page navigation');
    qvBtn.innerHTML = '&#9776;';
    document.body.appendChild(qvBtn);
    qvBtn.addEventListener('click', function() {
        var isOpen = qv.classList.toggle('open');
        if (isOpen) {
            qv.style.top = window.scrollY + 10 + 'px';
        }
    });
    window.addEventListener('scroll', function() { qv.classList.remove('open'); });
}
//--><!]]></script>
</body></html>