<!DOCTYPE html SYSTEM "about:legacy-compat">
<html lang="tr"><head><META http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8">
<meta content="width=device-width, initial-scale=1" name="viewport">
<!--
        XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
              This file is generated from xml source: DO NOT EDIT
        XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
      -->
<title>Apache'de Ortam Değişkenleri - Apache HTTP Sunucusu S&uuml;r&uuml;m 2.4</title>
<link href="./style/css/manual.css" rel="stylesheet" media="all" type="text/css" title="Main stylesheet">
<link href="./style/css/manual-loose-100pc.css" rel="alternate stylesheet" media="all" type="text/css" title="No Sidebar - Default font size">
<link href="./style/css/manual-print.css" rel="stylesheet" media="print" type="text/css"><link rel="stylesheet" type="text/css" href="./style/css/prettify.css">
<script src="./style/scripts/prettify.min.js">
</script>

<link href="./images/favicon.png" rel="shortcut icon"></head>
<body id="manual-page"><div id="page-header">
<p class="menu"><a href="./mod/">Mod&uuml;ller</a> | <a href="./mod/quickreference.html">Y&ouml;nergeler</a> | <a href="https://cwiki.apache.org/confluence/display/httpd/FAQ">SSS</a> | <a href="./glossary.html">Terimler</a> | <a href="./sitemap.html">Site Haritası</a> | <a href="https://bz.apache.org/bugzilla/enter_bug.cgi?product=Apache%20httpd-2">Hata bildir</a></p>
<p class="apache">Apache HTTP Sunucusu S&uuml;r&uuml;m 2.4</p>
<img alt="" src="./images/feather.png"></div>
<div class="up"><a href="./"><img title="<-" alt="<-" src="./images/left.gif"></a></div>
<div id="path">
<a href="https://www.apache.org/">Apache</a> &gt; <a href="https://httpd.apache.org/">HTTP Sunucusu</a> &gt; <a href="https://httpd.apache.org/docs/">Belgeleme</a> &gt; <a href="./">S&uuml;r&uuml;m 2.4</a></div><div id="page-content"><div id="preamble"><h1>Apache'de Ortam Değişkenleri</h1>
<button aria-label="Toggle language list" class="lang-toggle"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" stroke-width="2" stroke="currentColor" fill="none" viewBox="0 0 24 24" height="16" width="16"><circle r="10" cy="12" cx="12"/><line y2="12" x2="22" y1="12" x1="2"/><path d="M12 2a15.3 15.3 0 0 1 4 10 15.3 15.3 0 0 1-4 10 15.3 15.3 0 0 1-4-10 15.3 15.3 0 0 1 4-10z"/></svg></button>
<div class="toplang">
<p><span>Mevcut Diller: </span><a href="./en/env.html" hreflang="en" rel="alternate" title="English">&nbsp;en&nbsp;</a> |
<a href="./fr/env.html" hreflang="fr" rel="alternate" title="Fran&ccedil;ais">&nbsp;fr&nbsp;</a> |
<a href="./ja/env.html" hreflang="ja" rel="alternate" title="Japanese">&nbsp;ja&nbsp;</a> |
<a href="./ko/env.html" hreflang="ko" rel="alternate" title="Korean">&nbsp;ko&nbsp;</a> |
<a href="./tr/env.html" title="T&uuml;rk&ccedil;e">&nbsp;tr&nbsp;</a></p>
</div>
<div class="outofdate">Bu &ccedil;eviri g&uuml;ncel olmayabilir. Son değişiklikler i&ccedil;in İngilizce s&uuml;r&uuml;m ge&ccedil;erlidir.</div>

    <p>Apache HTTP Sunucusunu etkileyen ortam değişkenleri iki &ccedil;eşittir.</p>

    <p>İlki, işletim sisteminin denetimindeki ortam değişkenleridir. Bu
      değişkenlere değer atama işlemi sunucu başlatılmadan &ouml;nce yapılır.
      Bunlar yapılandırma dosyalarının i&ccedil;inde kullanılabilir. Ayrıca,
      istenirse PassEnv y&ouml;nergesi kullanılarak bunlar CGI betiklerine ve
      SSI sayfalarına da aktarılabilir.</p>

    <p>İkincisi ise, Apache HTTP Sunucusunun kendi ortam değişkenleridir.
      Bu değişkenlerde saklanan bilgi erişim denetimi, g&uuml;nl&uuml;k kaydı gibi
      &ccedil;eşitli işlemleri denetlemekte kullanılabilir. Değişkenler ayrıca, CGI
      betikleri gibi harici uygulamalarla iletişim mekanizması olarak da
      kullanılabilir. Bu belgede bu değişkenler &uuml;zerindeki işlemlere ve
      kullanım şekillerine değinilmiştir.</p>

    <p>Bu değişkenlere <em>ortam değişkenleri</em> dense de işletim sisteminin
      ortam değişkenleri gibi değillerdir. Bunlar sadece Apache ortamında
      ge&ccedil;erli değişkenler olup işletim sisteminin bu değişkenlerden haberi
      olmaz. Sadece CGI betikleri ve SSI sayfaları gibi harici uygulamalar
      tarafından &uuml;retilen ortam değişkenleri sistem ortamının değişkenleri
      haline gelirler. İşletim sistemi ortamına &ccedil;alışmakta olan sunucudan
      m&uuml;dahale etmek isterseniz işletim sisteminizin kabuğu tarafından sağlanan
      standart ortam m&uuml;dahale mekanizmalarını kullanmalısınız.</p>
  </div>
<div id="quickview"><ul id="toc"><li><img alt="" src="./images/down.gif"> <a href="#setting">Ortam Değişkenlerinin Atanması</a></li>
<li><img alt="" src="./images/down.gif"> <a href="#using">Ortam Değişkenlerinin Kullanımı</a></li>
<li><img alt="" src="./images/down.gif"> <a href="#special">&Ouml;zel Ama&ccedil;lı Ortam Değişkenleri</a></li>
<li><img alt="" src="./images/down.gif"> <a href="#examples">&Ouml;rnekler</a></li>
</ul></div>
<div class="top"><a href="#page-header"><img alt="top" src="./images/up.gif"></a></div>
<div class="section">
<h2 id="setting">Ortam Değişkenlerinin Atanması <a title="Permanent link" href="#setting" class="permalink">&para;</a></h2>
    
    <table class="related"><tr><th>İlgili Mod&uuml;ller</th><th>İlgili Y&ouml;nergeler</th></tr><tr><td><ul><li><code class="module"><a href="./mod/mod_cache.html">mod_cache</a></code></li><li><code class="module"><a href="./mod/mod_env.html">mod_env</a></code></li><li><code class="module"><a href="./mod/mod_rewrite.html">mod_rewrite</a></code></li><li><code class="module"><a href="./mod/mod_setenvif.html">mod_setenvif</a></code></li><li><code class="module"><a href="./mod/mod_unique_id.html">mod_unique_id</a></code></li></ul></td><td><ul><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_setenvif.html#browsermatch">BrowserMatch</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_setenvif.html#browsermatchnocase">BrowserMatchNoCase</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_env.html#passenv">PassEnv</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_rewrite.html#rewriterule">RewriteRule</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_env.html#setenv">SetEnv</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_setenvif.html#setenvif">SetEnvIf</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_setenvif.html#setenvifnocase">SetEnvIfNoCase</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_env.html#unsetenv">UnsetEnv</a></code></li></ul></td></tr></table>

    <h3 id="basic-manipulation">Temel Ortamda Değişiklik</h3>
        

        <p>Apache ortamında bir ortam değişkenine m&uuml;dahale etmenin en temel
          yolu hi&ccedil;bir koşula tabi olmayan <code class="directive"><a href="./mod/mod_env.html#setenv">SetEnv</a></code> y&ouml;nergesini kullanmaktır. Bu değişkenleri Apache
          başlatılırken sistem ortam değişkenleri haline getirmek i&ccedil;in
          <code class="directive"><a href="./mod/mod_env.html#passenv">PassEnv</a></code> y&ouml;nergesi
          kullanılabilir.</p>

    
    <h3 id="conditional">İsteğe Bağlı Şartlı Atamalar</h3>
        

        <p>Esnekliği arttırmak i&ccedil;in, <code class="module"><a href="./mod/mod_setenvif.html">mod_setenvif</a></code> mod&uuml;l&uuml; ile
          isteğin &ouml;zelliklerine uygun olarak her isteğe &ouml;zel değişkenler
          atayabilmek m&uuml;mk&uuml;n kılınmıştır. &Ouml;rneğin, bir değişken sadece isteği
          yapan tarayıcıya &ouml;zg&uuml; bir değerle veya sadece belli bir başlık
          alanınına bağlı olarak atanabilir. Daha da esnek bir mekanizma,
          ortam değişkeni atamak i&ccedil;in <code>[E=...]</code> se&ccedil;eneğinin
          kullanıldığı <code class="module"><a href="./mod/mod_rewrite.html">mod_rewrite</a></code> mod&uuml;l&uuml;n&uuml;n <code class="directive"><a href="./mod/mod_rewrite.html#rewriterule">RewriteRule</a></code> y&ouml;nergesi ile
          sağlanmıştır.</p>

    
    <h3 id="unique-identifiers">Eşsiz Betimleyiciler</h3>
        

        <p>Son olarak, <code class="module"><a href="./mod/mod_unique_id.html">mod_unique_id</a></code> <code>UNIQUE_ID</code>
          ortam değişkenine her istek i&ccedil;in o isteğin &ccedil;ok &ouml;zel koşullar altında
          t&uuml;m diğer istekler arasında eşsizliğini garanti edecek bir değer
          atar.</p>

    
    <h3 id="standard-cgi">Standart CGI Değişkenleri</h3>
        

        <p>Apache yapılandırmasıyla atanan ve kabuğa aktarılan ortam
          değişkenlerinden başka <a href="http://www.ietf.org/rfc/rfc3875">CGI
          Belirtimi</a>nin gerektirdiği istekler hakkında temel bilgileri
          i&ccedil;eren ortam değişkenlerinin CGI betikleri ve SSI sayfalarınca
          atanabilmesi sağlanmıştır.</p>

    
    <h3 id="caveats">Bazı Yetersizlikler</h3>
        

        <ul>
          <li>Standart CGI değişkenlerini ortam değişkenlerine m&uuml;dahale
            y&ouml;nergelerini kullanarak değiştirmek veya ge&ccedil;ersiz kılmak m&uuml;mk&uuml;n
            değildir.</li>

          <li>CGI betiklerini &ccedil;alıştırmak i&ccedil;in <code class="program"><a href="./programs/suexec.html">suexec</a></code>
            kullanıldığında ortam, CGI betikleri &ccedil;alıştırılmadan &ouml;nce
            <em>g&uuml;venilir</em> değişkenler kalacak şekilde temizlenir.
            <em>G&uuml;venilir</em> değişken listesi <code>suexec.c</code> i&ccedil;inde
            derleme sırasında tanımlanır.</li>

          <li>Taşınabilirlik adına, ortam değişkenlerinin isimleri sadece
            harfler, rakamlar ve alt &ccedil;izgi imlerini i&ccedil;erebilir. Bunlara ek
            olarak ismin ilk karakteri bir rakam olmamalıdır. Değişkenler CGI
            betiklerine ve SSI sayfalarına aktarılırken bu sınırlamalara uygun
            olmayan karakterlerin yerlerine alt &ccedil;izgi imleri konur.</li>

          <li>Bir &ouml;zel durum, CGI betiklerine ve benzerlerine ortam
            değişkenleri &uuml;zerinden aktarılan HTTP başlıklarıdır (aşağıya
            bakın). Bunlar b&uuml;y&uuml;k harfe d&ouml;n&uuml;şt&uuml;r&uuml;l&uuml;r ve sadece tireler
            alt&ccedil;izgilere d&ouml;n&uuml;şt&uuml;r&uuml;l&uuml;r. Eğer HTTP başlığı ge&ccedil;ersiz karakter
            i&ccedil;eriyorsa başlığın tamamı yoksayılır. B&ouml;yle bir durumda ne
            yapılacağı &ouml;ğrenmek i&ccedil;in <a href="#fixheader">aşağıya</a>
            bakın.</li>

          <li>İsteklerin işleme konması sırasında <code class="directive"><a href="./mod/mod_env.html#setenv">SetEnv</a></code> y&ouml;nergesi ge&ccedil; &ccedil;alıştırılır,
            yani <code class="directive"><a href="./mod/mod_setenvif.html#setenvif">SetEnvIf</a></code> ve
            <code class="directive"><a href="./mod/mod_rewrite.html#rewritecond">RewriteCond</a></code> gibi
            y&ouml;nergeler <code class="directive"><a href="./mod/mod_env.html#setenv">SetEnv</a></code> ile
            atanan değişken değerlerini g&ouml;rmezler.</li>

          <li><code class="module"><a href="./mod/mod_autoindex.html">mod_autoindex</a></code> ile dizin listesi oluşturulması
            veya bir <code class="directive"><a href="./mod/mod_dir.html#directoryindex">DirectoryIndex</a></code>
            i&ccedil;in yol aranması gibi bir dahili <a class="glossarylink" href="./glossary.html#subrequest" title="s&ouml;zl&uuml;ğe bakınız">alt
            istek</a> i&ccedil;in sunucu yol araması yaparken isteklere &ouml;zg&uuml;
            ortam değişkenleri alt istekler tarafından miras alınMAZ. Buna ek
            olarak, <code class="module"><a href="./mod/mod_setenvif.html">mod_setenvif</a></code> mod&uuml;l&uuml;n&uuml;n devreye girdiği API
            fazlarından dolayı yapılan alt isteklerde
            <code class="directive"><a href="./mod/mod_setenvif.html#setenvif">SetEnvIf</a></code> y&ouml;nergeleri
            ayrı ayrı değerlendirilMEZ.</li>
      </ul>
    
  </div><div class="top"><a href="#page-header"><img alt="top" src="./images/up.gif"></a></div>
<div class="section">
<h2 id="using">Ortam Değişkenlerinin Kullanımı <a title="Permanent link" href="#using" class="permalink">&para;</a></h2>
    

    <table class="related"><tr><th>İlgili Mod&uuml;ller</th><th>İlgili Y&ouml;nergeler</th></tr><tr><td><ul><li><code class="module"><a href="./mod/mod_authz_host.html">mod_authz_host</a></code></li><li><code class="module"><a href="./mod/mod_cgi.html">mod_cgi</a></code></li><li><code class="module"><a href="./mod/mod_ext_filter.html">mod_ext_filter</a></code></li><li><code class="module"><a href="./mod/mod_headers.html">mod_headers</a></code></li><li><code class="module"><a href="./mod/mod_include.html">mod_include</a></code></li><li><code class="module"><a href="./mod/mod_log_config.html">mod_log_config</a></code></li><li><code class="module"><a href="./mod/mod_rewrite.html">mod_rewrite</a></code></li></ul></td><td><ul><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_authz_core.html#require">Require</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_log_config.html#customlog">CustomLog</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_access_compat.html#allow">Allow</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_access_compat.html#deny">Deny</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_ext_filter.html#extfilterdefine">ExtFilterDefine</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_headers.html#header">Header</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_log_config.html#logformat">LogFormat</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_rewrite.html#rewritecond">RewriteCond</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_rewrite.html#rewriterule">RewriteRule</a></code></li></ul></td></tr></table>

    <h3 id="cgi-scripts">CGI Betikleri</h3>
        

        <p>Ortam değişkenlerinin başlıca ama&ccedil;larından biri CGI betikleriyle
          iletişim kurmaktır. Yukarıda bahsedildiği gibi CGI betiklerine
          aktarılan ortam Apache yapılandırmasında atanan değişkenlere ek
          olarak istek hakkında standart temel bilgileri de i&ccedil;erir. Bu konuda
          ayrıntılı bilgi edinmek i&ccedil;in <a href="howto/cgi.html">CGI
          &Ouml;ğreticisi</a>ne bakabilirsiniz.</p>

    
    <h3 id="ssi-pages">SSI Sayfaları</h3>
        

        <p>Sunucu tarafında <code class="module"><a href="./mod/mod_include.html">mod_include</a></code> mod&uuml;l&uuml;n&uuml;n
          <code>INCLUDES</code> s&uuml;zgeci ile yorumlanan SSI sayfalarında ortam
          değişkenleri <code>echo</code> elemanı ile basılabilir ve sayfayı
          isteğin &ouml;zelliklerine uygun olarak oluşturmak i&ccedil;in ortam
          değişkenleri akış denetim elemanları i&ccedil;inde kullanılabilir. Apache
          ayrıca, yukarıda bahsedildiği gibi standart CGI ortam değişkenli SSI
          sayfalarını da sağlayabilmektedir. Daha ayrıntılı bilgi edinmek i&ccedil;in
          <a href="howto/ssi.html">SSI &Ouml;ğreticisi</a>ne bakabilirsiniz.</p>

    
    <h3 id="access-control">Erişim Denetimi</h3>
        

        <p><code>Require env</code> ve <code>Require not env</code>
          y&ouml;nergeleri sayesinde ortam değişkenlerine dayalı olarak sunucuya
          erişim denetim altında tutulabilir. Bunlar <code class="directive"><a href="./mod/mod_setenvif.html#setenvif">SetEnvIf</a></code> y&ouml;nergesi ile birlikte
          kullanılmak suretiyle sunucuya erişim isteğin &ouml;zelliklerine bağlı
          olarak daha esnek bir tarzda denetlenebilir. &Ouml;rneğin, belli bir
          tarayıcının sunucuya erişimi bu y&ouml;nergelerle engellenebilir.</p>

    
    <h3 id="logging">Şartlı G&uuml;nl&uuml;k Kaydı</h3>
        

        <p>Ortam değişkenleri <code class="directive"><a href="./mod/mod_log_config.html#logformat">LogFormat</a></code> y&ouml;nergesinin <code>%e</code> se&ccedil;eneği
          kullanılarak erişim g&uuml;nl&uuml;ğ&uuml;ne kaydedilebilir. Bundan başka,
          <code class="directive"><a href="./mod/mod_log_config.html#customlog">CustomLog</a></code> y&ouml;nergesi
          sayesinde isteklerin g&uuml;nl&uuml;ğe kaydedilip kaydedilmeyeceğine ortam
          değişkenlerine dayalı olarak karar verilmesi sağlanabilir. Bunlar
          <code class="directive"><a href="./mod/mod_setenvif.html#setenvif">SetEnvIf</a></code> y&ouml;nergesi ile
          birlikte kullanılmak suretiyle g&uuml;nl&uuml;k kayıtları isteğin
          &ouml;zelliklerine bağlı olarak daha esnek bir tarzda denetlenebilir.
          &Ouml;rneğin, <code>gif</code> uzantılı dosyalar i&ccedil;in yapılan isteklerin
          g&uuml;nl&uuml;ğe kaydedilmemesi veya sadece alt ağınızın dışından gelen
          isteklerin g&uuml;nl&uuml;ğe kaydedilmesini isteyebilirsiniz.</p>

    
    <h3 id="response-headers">Şartlı Yanıt Başlıkları</h3>
        

        <p><code class="directive"><a href="./mod/mod_headers.html#header">Header</a></code> y&ouml;nergesi belli
          bir yanıt başlığının istemciye g&ouml;nderilip g&ouml;nderilmeyeceğine belli
          bir ortam değişkeninin varlığına bakarak karar vermek i&ccedil;in
          kullanılabilir. B&ouml;ylece &ouml;rneğin, belli bir başlığın istemciye
          g&ouml;nderilmesine istemciden belli bir başlığın alınıp alınmadığına
          bağlı olarak karar verilebilir.</p>

    

    <h3 id="external-filter">Harici S&uuml;zge&ccedil;lerin Etkinleştirilmesi</h3>
        

        <p><code class="module"><a href="./mod/mod_ext_filter.html">mod_ext_filter</a></code> tarafından yapılandırılan harici
          s&uuml;zge&ccedil;ler <code class="directive"><a href="./mod/mod_ext_filter.html#extfilterdefine">ExtFilterDefine</a></code> y&ouml;nergesinin <code>disableenv=</code> ve
          <code>enableenv=</code> se&ccedil;enekleri kullanılarak bir ortam
          değişkenine bağlı olarak etkinleştirilebilir.</p>
    

    <h3 id="url-rewriting">URL Kurgulaması</h3>
        

        <p><code class="directive"><a href="./mod/mod_rewrite.html#rewritecond">RewriteCond</a></code>
          y&ouml;nergesinin <em>SınamaDizgesi</em> olarak kullanılan
          <code>%{ENV:<em>değişken</em>}</code> bi&ccedil;emi
          <code class="module"><a href="./mod/mod_rewrite.html">mod_rewrite</a></code> yeniden yazma motorunun ortam
          değişkenlerine bağlı kararlar almasını m&uuml;mk&uuml;n kılar. Yalnız şuna
          dikkat ediniz: <code class="module"><a href="./mod/mod_rewrite.html">mod_rewrite</a></code>'ta <code>ENV:</code>
          &ouml;neki kullanılmadan belirtilen değişkenler ortam değişkenleri
          değillerdir. Onlar <code class="module"><a href="./mod/mod_rewrite.html">mod_rewrite</a></code>'a &ouml;zg&uuml; diğer
          mod&uuml;llerden erişilemeyen &ouml;zel değişkenlerdir.</p>
    
  </div><div class="top"><a href="#page-header"><img alt="top" src="./images/up.gif"></a></div>
<div class="section">
<h2 id="special">&Ouml;zel Ama&ccedil;lı Ortam Değişkenleri <a title="Permanent link" href="#special" class="permalink">&para;</a></h2>
    

        <p>Birlikte &ccedil;alışabilirlik sorunları Apache'nin belli istemcilerle
          veri alışverişi sırasında davranışını değiştirmesini gerektirebilir.
          Genellikle <code class="directive"><a href="./mod/mod_env.html#setenv">SetEnv</a></code> ve
          <code class="directive"><a href="./mod/mod_env.html#passenv">PassEnv</a></code> y&ouml;nergelerinden
          başka <code class="directive"><a href="./mod/mod_setenvif.html#browsermatch">BrowserMatch</a></code>
          gibi y&ouml;nergelerle ortam değişkenleri atanarak bunu sağlayan
          mekanizmaların olabildiğince esnek davranabilmesi sağlanabilir.</p>

    <h3 id="downgrade"><code>downgrade-1.0</code></h3>
        

        <p>İstek, daha y&uuml;ksek bir HTTP protokol&uuml;yle yapılmış olsa bile
          HTTP/1.0 isteği olarak ele alınır.</p>

    
    <h3 id="force-gzip"><code>force-gzip</code></h3>
        
          <p><code>DEFLATE</code> s&uuml;zgeci etkinse tarayıcının tercih ettiği
            kodlama koşulsuz olarak yoksayılarak sıkıştırılmış &ccedil;ıktı
            g&ouml;nderilir.</p>
    
    <h3 id="force-no-vary"><code>force-no-vary</code></h3>
        

        <p>İstemciye g&ouml;nderilmeden &ouml;nce yanıttan <code>Vary</code> alanının
          &ccedil;ıkarılmasına sebep olur. Bazı istemciler bu alanı gerektiği gibi
          yorumlayamazlar, bu değişken atanarak bu sorunla karşılaşılmamaya
          &ccedil;alışılır. Bu değişkenin atanması ayrıca
          <strong>force-response-1.0</strong> değişkeninin de atanmasına sebep
          olur.</p>

    
    <h3 id="force-response"><code>force-response-1.0</code></h3>
        

      <p>HTTP/1.0 isteği yapan istemcilere HTTP/1.0 yanıtı verilmesini zorunlu
        kılar. AOL vekillerindeki bir sorun nedeniyle ger&ccedil;eklenmiştir. Bazı
        HTTP/1.0 istemciler HTTP/1.1 yanıtlarında doğru davranmayabilirler; bu
        değişken atanarak bunların sorunları giderilebilir.</p>

    

    <h3 id="gzip-only-text-html"><code>gzip-only-text/html</code></h3>
        

        <p>Bu değişkene "1" değeri atandığında <code>text/html</code>'den
          farklı i&ccedil;erik t&uuml;rleri i&ccedil;in <code class="module"><a href="./mod/mod_deflate.html">mod_deflate</a></code> mod&uuml;l&uuml;
          tarafından sağlanan <code>DEFLATE</code>  &ccedil;ıktı s&uuml;zgeci iptal
          edilir. Sıkıştırılmış olarak saklanan dosyalar kullanıyorsanız bu
          değişkeni <code class="module"><a href="./mod/mod_negotiation.html">mod_negotiation</a></code> mod&uuml;l&uuml; de dikkate alır
          (kimliğine bakarak sadece gzip i&ccedil;in değil, t&uuml;m kodlamalar i&ccedil;in bunu
          yapar).</p>
    

    <h3 id="no-gzip"><code>no-gzip</code></h3>

        <p>Bu değişken atandığında, <code class="module"><a href="./mod/mod_deflate.html">mod_deflate</a></code> mod&uuml;l&uuml;n&uuml;n
          <code>DEFLATE</code> s&uuml;zgeci kapatılır ve
          <code class="module"><a href="./mod/mod_negotiation.html">mod_negotiation</a></code> mod&uuml;l&uuml; kodlanmış kaynak teslimatını
          reddeder.</p>

    

    <h3 id="no-cache">no-cache</h3>
        <p><em>2.2.12 s&uuml;r&uuml;m&uuml;nden beri kullanılabilmektedir.</em></p>

        <p>Atandığı takdirde, <code class="module"><a href="./mod/mod_cache.html">mod_cache</a></code> artık
        &ouml;nbelleklenebilecek yanıtları kaydetmeyecektir. Bu ortam değişkeni bir
        yanıtın halihazırda mevcut bir isteğe sunulmak &uuml;zere &ouml;nbellekte olup
        olmadığından etkilenmez.</p>

    

    <h3 id="nokeepalive"><code>nokeepalive</code></h3>
        

        <p>Bu değişken atandığında, <code class="directive"><a href="./mod/core.html#keepalive">KeepAlive</a></code> y&ouml;nergesi iptal edilir.</p>

    

    <h3 id="prefer-language"><code>prefer-language</code></h3>
        

        <p>Değer olarak <code>en</code>, <code>ja</code> veya
          <code>x-klingon</code> gibi bir dil kısaltması verilerek atanmışsa
          <code class="module"><a href="./mod/mod_negotiation.html">mod_negotiation</a></code> mod&uuml;l&uuml;n&uuml;n normal davranışını
          değiştirerek belirtilen dilde bir teslimat yapılmaya &ccedil;alışılır.
          B&ouml;yle bir belge yoksa normal <a href="content-negotiation.html">uzlaşım</a> s&uuml;reci uygulanır.</p>

    

    <h3 id="redirect-carefully"><code>redirect-carefully</code></h3>
        

        <p>İstemciye bir y&ouml;nlendirme g&ouml;nderirken sunucuyu daha dikkatli olmaya
          zorlar. Bu genellikle istemcinin y&ouml;nlendirmeler konusunda sorunlu
          olduğu bilindiği takdirde yararlı olur. Bu değişkenin ger&ccedil;eklenme
          sebebi, dizin kaynaklarına y&ouml;nlendirmeler i&ccedil;in DAV y&ouml;ntemlerini
          kullanan Microsoft'un WebFolders yazılımındaki bir sorundur.</p>

    

   <h3 id="suppress-error-charset"><code>suppress-error-charset</code></h3>
       

    <p><em>2.0.54 s&uuml;r&uuml;m&uuml;nden beri mevcuttur.</em></p>

    <p>Apache bir isteğe bir y&ouml;nlendirme ile yanıt verdiğinde istemci
      y&ouml;nlendirmeyi kendiliğinden yapmaz veya yapamazsa kullanıcıya yanıtla
      birlikte g&ouml;nderilen metin g&ouml;sterilir. Apache normal olarak bu metni
      ISO-8859-1 ile kodlar.</p>

    <p>Ancak, y&ouml;nlendirmenin yapıldığı sayfa farklı bir karakter k&uuml;mesine
      sahipse bazı tarayıcı s&uuml;r&uuml;mleri asıl sayfanın karakter kodlaması yerine
      y&ouml;nlendirmenin kodlamasını kullanmaya &ccedil;alışırlar. Bu &ouml;zellikle Yunanca
      gibi dillerde hedef sayfanın hatalı yorumlanmasına yol a&ccedil;ar.</p>

    <p>Bu ortam değişkeninin atanması Apache'nin y&ouml;nlendirme i&ccedil;in karakter
      k&uuml;mesi belirtmemesini sağlamak suretiyle hatalı tarayıcıların hedef
      sayfayı yanlış karakter kodlamasıyla yorumlamasını &ouml;nler.</p>

    <div class="warning">
      <h3>G&uuml;venlik Uyarısı</h3>

      <p>Hata sayfalarının bir karakter k&uuml;mesi belirtilmeksizin yollanması,
        HTTP/1.1 belirtimine uymayan ve karakter k&uuml;mesini i&ccedil;eriğe bakarak
        tahmin etmeye &ccedil;alışan tarayıcılarda (MSIE) karşı siteden betik
        saldırısı yorumuna sebep olabilir.  Girdi verisindeki UTF-7 i&ccedil;erik
        (istek betimleyici gibi) karşı siteden betik saldırılarını engellemek
        i&ccedil;in tasarlanmış normal &ouml;nceleme mekanizmalarıyla &ouml;ncelenmeyeceği i&ccedil;in
        b&ouml;yle tarayıcılar UTF-7 karakter kodlaması kullanılarak kolayca
        aldatılabilir.</p>
    </div>

   

   <h3 id="proxy"><code>force-proxy-request-1.0</code>,
    <code>proxy-nokeepalive</code>, <code>proxy-sendchunked</code> ve
    <code>proxy-sendcl</code>, <code>proxy-chain-auth</code>,
    <code>proxy-interim-response</code>, <code>proxy-initial-not-pooled</code>
    </h3>

   <p>Bu y&ouml;nergeler <code class="module"><a href="./mod/mod_proxy.html">mod_proxy</a></code> mod&uuml;l&uuml;n&uuml;n normal protokol
    davranışını değiştirirler. Daha ayrıntılı bilgi i&ccedil;in
    <code class="module"><a href="./mod/mod_proxy.html">mod_proxy</a></code> ve <code class="module"><a href="./mod/mod_proxy_http.html">mod_proxy_http</a></code>
    belgelerine bakınız.</p>
   

  </div><div class="top"><a href="#page-header"><img alt="top" src="./images/up.gif"></a></div>
<div class="section">
<h2 id="examples">&Ouml;rnekler <a title="Permanent link" href="#examples" class="permalink">&para;</a></h2>
    

    <h3 id="fixheader">Bozuk başlıkların CGI betiklerine aktarılması</h3>
      

      <p>2.4 s&uuml;r&uuml;m&uuml;nden itibaren, <code class="module"><a href="./mod/mod_cgi.html">mod_cgi</a></code> mod&uuml;l&uuml; ve diğer
        mod&uuml;llerde HTTP başlıklarının ortam değişkenlerine d&ouml;n&uuml;şt&uuml;r&uuml;lmesi
        bağlamında Apache daha se&ccedil;ici davranmaktadır. &Ouml;nce HTTP başlığındaki
        ge&ccedil;ersiz karakterlerin tamamı alt&ccedil;izgilere d&ouml;n&uuml;şt&uuml;r&uuml;l&uuml;r. Bu, başlık
        zerki yoluyla yapılan karşı-site-betiklerini-&ccedil;alıştırma saldırısını
        &ouml;nlemeye y&ouml;neliktir. (Bakınız: <a href="http://events.ccc.de/congress/2007/Fahrplan/events/2212.en.html">Unusual Web Bugs</a>, slide 19/20).</p>

      <p>Bozuk başlıklar g&ouml;nderdiği halde bunlara dokunulmamasını gerektiren
        bir istemciniz varsa, <code class="module"><a href="./mod/mod_setenvif.html">mod_setenvif</a></code> ve
        <code class="module"><a href="./mod/mod_headers.html">mod_headers</a></code> mod&uuml;llerinin sunduğu yapıyı &ouml;rnekteki gibi
        kullanarak bu sorunun &uuml;stesinden gelebilirsiniz:</p>

      <pre class="prettyprint lang-config">#
# Aşağıdaki satırlarla bir istemcinin g&ouml;nderdiği bozuk
# Accept_Encoding başlıklarının istenildiği gibi işlenmesi
# sağlanabilir.
#
SetEnvIfNoCase ^Accept.Encoding$ ^(.*)$ fix_accept_encoding=$1
RequestHeader set Accept-Encoding %{fix_accept_encoding}e env=fix_accept_encoding</pre>


    

    <h3 id="misbehaving">Protokol&uuml; yanlış yorumlayan tarayıcıların davranışlarının
        değiştirilmesi</h3>
        

        <p>&Ouml;nceki s&uuml;r&uuml;mlerde bilinen istemci davranışlarına karşı &ouml;nlem olarak
          aşağıdaki satırların <code>httpd.conf</code> i&ccedil;inde bulunması
          &ouml;nerilirdi. Fakat, b&ouml;yle tarayıcılar artık ortalıkta g&ouml;r&uuml;nmediğinden
          bu yapılandırmaya da artık gerek kalmamıştır.</p>

        <pre class="prettyprint lang-config">#
# Aşağıdaki y&ouml;nergeler normal HTTP yanıt davranışını değiştirirler.
# İlk y&ouml;nerge Netscape 2.x ve kendini &ouml;yle g&ouml;steren tarayıcılar i&ccedil;in
# kalıcı bağlantıyı (keepalive) iptal eder. İkinci y&ouml;nerge ise HTTP/1.1
# protokol&uuml; bozuk olan ve 301/302 durum kodlu y&ouml;nlendirme yanıtları
# kullanıldığında kalıcı bağlantıları gerektiği gibi desteklemeyen
# Microsoft Internet Explorer 4.0b2 i&ccedil;indir.
#
BrowserMatch "Mozilla/2" nokeepalive
BrowserMatch "MSIE 4\.0b2;" nokeepalive downgrade-1.0 force-response-1.0

#
# Aşağıdaki y&ouml;nergeler HTTP/1.0 yanıtlarından başkasına yabancı olan
# tarayıcılara HTTP/1.1 yanıtlarının g&ouml;nderilmesini iptal eder.
#
BrowserMatch "RealPlayer 4\.0" force-response-1.0
BrowserMatch "Java/1\.0" force-response-1.0
BrowserMatch "JDK/1\.0" force-response-1.0</pre>


    
    <h3 id="no-img-log">Resim isteklerinin erişim g&uuml;nl&uuml;ğ&uuml;ne kaydedilmemesi</h3>
        

        <p>Bu &ouml;rnek resim isteklerinin erişim g&uuml;nl&uuml;ğ&uuml;ne yazılmasını engeller.
          Bu &ouml;rnek değiştirilerek belli dizinlerin veya belli konaklardan
          gelen isteklerin g&uuml;nl&uuml;ğe kaydedilmesini engellemek amacıyla da
          kullanılabilir.</p>

        <pre class="prettyprint lang-config">SetEnvIf Request_URI \.gif image-request
SetEnvIf Request_URI \.jpg image-request
SetEnvIf Request_URI \.png image-request
CustomLog "logs/access_log" common env=!image-request</pre>



    
    <h3 id="image-theft">"Resim Hırsızlığı" i&ccedil;in &ouml;nlem alınması</h3>
        

        <p>Bu &ouml;rnekte sunucunuzda bulunmayan sayfalarda sunucunuzdaki
          resimlerin kullanılmasının nasıl &ouml;nleneceği g&ouml;sterilmiştir. Bu
          yapılandırma &ouml;nerilmemekle birlikte nadir durumlarda işe yarar. T&uuml;m
          resimlerin <code>/siteler/resimler</code> dizini altında tutulduğu
          varsayılmıştır.</p>

        <pre class="prettyprint lang-config">SetEnvIf Referer "^http://www\.example\.com/" local_referal
# Referrer bilgisi g&ouml;ndermeyen tarayıcılara izin verelim
SetEnvIf Referer "^$" local_referal
&lt;Directory "/siteler/resimler"&gt;
  Require env local_referal
&lt;/Directory&gt;</pre>


        <p>Bu teknik hakkında daha ayrıntılı bilgi edinmek i&ccedil;in ServerWatch
          &uuml;zerindeki  "<a href="http://www.serverwatch.com/tutorials/article.php/1132731">Diğer sitelerin sizin resimlerinizle donatılmasını engellemek</a>"
          belgesine bakınız.</p>
    
  </div></div>
<div class="bottomlang">
<p><span>Mevcut Diller: </span><a href="./en/env.html" hreflang="en" rel="alternate" title="English">&nbsp;en&nbsp;</a> |
<a href="./fr/env.html" hreflang="fr" rel="alternate" title="Fran&ccedil;ais">&nbsp;fr&nbsp;</a> |
<a href="./ja/env.html" hreflang="ja" rel="alternate" title="Japanese">&nbsp;ja&nbsp;</a> |
<a href="./ko/env.html" hreflang="ko" rel="alternate" title="Korean">&nbsp;ko&nbsp;</a> |
<a href="./tr/env.html" title="T&uuml;rk&ccedil;e">&nbsp;tr&nbsp;</a></p>
</div><div id="footer">
<p class="apache">Copyright 2026 The Apache Software Foundation.<br><a href="https://www.apache.org/licenses/LICENSE-2.0">Apache License, Version 2.0</a> altında lisanslıdır.</p>
<p class="menu"><a href="./mod/">Mod&uuml;ller</a> | <a href="./mod/quickreference.html">Y&ouml;nergeler</a> | <a href="https://cwiki.apache.org/confluence/display/httpd/FAQ">SSS</a> | <a href="./glossary.html">Terimler</a> | <a href="./sitemap.html">Site Haritası</a> | <a href="https://bz.apache.org/bugzilla/enter_bug.cgi?product=Apache%20httpd-2">Hata bildir</a></p></div><script><!--//--><![CDATA[//><!--
if (typeof(prettyPrint) !== 'undefined') {
    prettyPrint();
}
var langToggle = document.querySelector('.lang-toggle');
var topLang = document.querySelector('.toplang');
if (langToggle && topLang) {
    langToggle.addEventListener('click', function() { topLang.classList.toggle('open'); });
}
var qv = document.getElementById('quickview');
if (qv) {
    document.body.appendChild(qv);
    var qvBtn = document.createElement('button');
    qvBtn.className = 'qv-toggle';
    qvBtn.setAttribute('aria-label', 'Toggle page navigation');
    qvBtn.innerHTML = '&#9776;';
    document.body.appendChild(qvBtn);
    qvBtn.addEventListener('click', function() {
        var isOpen = qv.classList.toggle('open');
        if (isOpen) {
            qv.style.top = window.scrollY + 10 + 'px';
        }
    });
    window.addEventListener('scroll', function() { qv.classList.remove('open'); });
}
//--><!]]></script>
</body></html>